Богатство скриено под земја: Килограм може да достигне цена од 5.000 евра

Во македонските шуми, само неколку сантиметри под земјата, се крие природно богатство за кое голем дел од јавноста сè уште знае многу малку. Станува збор за тартуфите – едни од најценетите печурки во светската гастрономија, кои растат и во Македонија.

За разлика од обичните печурки, тартуфите не можат едноставно да се забележат при прошетка низ шумата. Тие се развиваат под земјата, најчесто на длабочина од десет до 30 сантиметри, во близина на корените на одредени видови дрвја. Токму затоа нивното пронаоѓање бара искуство, добро познавање на теренот и специјално обучени кучиња.

Во Македонија тартуфи има во повеќе региони. Како подрачја во кои е регистрирано нивното присуство се споменуваат Мариово, Стогово и Кумановско, додека потраги по тартуфи се организираат и во шумските предели околу Крива Паланка, планината Перен и Куманово.

Тоа покажува дека тартуфите не се природно богатство резервирано само за познатите региони во Италија, Франција или Хрватска. Македонските шуми исто така располагаат со услови за развој на овие исклучително ценети подземни печурки.

Најчесто растат во симбиоза со корените на одредени дрвја, а нивната точна локација не може лесно да се открие. Искусните собирачи затоа внимателно ги чуваат местата на кои претходно пронашле тартуфи.

Најважниот помошник во потрагата е кучето.

Специјално обучените кучиња можат да го почувствуваат карактеристичниот мирис на тартуфот и да го покажат местото под кое се наоѓа. Потоа следува внимателно откопување, бидејќи неправилното вадење може да го оштети тартуфот, но и местото на кое тој се развива.

Токму реткоста и тешкото пронаоѓање се меѓу причините поради кои тартуфите достигнуваат високи цени.

На македонскиот пазар нивната вредност може значително да варира во зависност од видот, големината, квалитетот и моменталната побарувачка. Одредени проценки наведуваат цени од стотина до околу 1.000 евра за килограм, додека најквалитетните и најретките тартуфи на меѓународниот пазар можат да достигнат значително повисоки износи.

Тоа значи дека она што на прв поглед изгледа како обична прошетка низ шума, за искусен трагач може да претставува потрага по производ со сериозна пазарна вредност.

Но, не секој пронајден тартуф автоматски носи голема заработка. Цената зависи од неговиот вид, свежината, големината, мирисот и квалитетот. Важна е и сезоната, бидејќи понудата може значително да се менува од година во година.

Временските услови имаат голема улога во развојот на тартуфите. Долгите сушни периоди можат да ја намалат нивната застапеност, додека количеството врнежи и температурата влијаат врз условите во почвата.

Кога природата ќе создаде поволна комбинација од влажност и температура, сезоната може да биде добра. Во спротивно, количините се помали, а тоа обично се одразува и врз цената.

Дополнителна вредност на тартуфите им дава нивната употреба во гастрономијата. Поради силната и специфична арома, потребно е многу мало количество за целосно да се промени вкусот на едно јадење.

Тартуфите се користат со тестенини, рижото, јајца, месо и различни сосови, а во рестораните од повисока категорија се сметаат за еден од производите што на јадењето му даваат луксузен карактер.

Во Македонија веќе постојат и домашни компании што произведуваат производи од тартуфи собрани од македонските шуми. Тоа покажува дека ова природно богатство може да има вредност и надвор од едноставното собирање и продажба на свежи тартуфи.

Од нив може да се произведуваат масла, намази и други гастрономски производи со значително поголема додадена вредност.

Токму тука се отвора и пошироката економска можност. Наместо македонските тартуфи да завршуваат само како суров производ, нивната преработка, брендирање и продажба како домашен премиум производ може да создаде дополнителен приход.

Интересен потенцијал има и туристичкиот аспект. Во делови од земјата веќе се организираат искуства во кои посетителите можат да учествуваат во потрага по тартуфи со обучени кучиња.

Таквата активност ја спојува природата со гастрономијата и може да создаде сосема поинаков вид туристичка понуда, особено во руралните и планинските подрачја.

Сепак, зголемениот интерес носи и потреба од внимателно однесување кон природата. Неконтролираното копање и неправилното собирање можат да ги оштетат местата на кои тартуфите природно се развиваат.

Затоа вредноста на тартуфите не треба да се гледа само преку цената што може да се постигне за еден килограм. Станува збор за природен ресурс кој, доколку правилно се користи и заштитува, може да создава вредност со години.

Македонија можеби нема светски познат тартуфарски регион како некои европски земји, но тоа не значи дека го нема ова богатство.

Напротив, под почвата на македонските шуми веќе се пронаоѓаат тартуфи, а околу нив постепено се развиваат собирање, производство, гастрономија и туристички активности.

Она што со години останувало скриено под земјата така може да стане уште еден препознатлив македонски производ – мал по големина, тежок за пронаоѓање, но со исклучително висока вредност.