Килограм се продава и за 16 евра: Оваа билка носи добра заработка и на мала површина

Додека најголем дел од земјоделците се насочени кон традиционалните култури, одредени лековити растенија можат да донесат значително поголем приход и на релативно мала површина. Една од нив е белиот слез, чиј преработен корен на пазарот достигнува цена од 15 до 16 евра за килограм.

Интересот за ова растение доаѓа пред сè од фармацевтската и хемиската индустрија, а меѓу најголемите купувачи на производството од Србија се компании од Германија и Франција. Сепак, и покрај добрата продажна цена, бројот на земјоделци што се занимаваат со негово одгледување останува мал.

Белиот слез најдобро успева на влажни почви, ливади и земјиште во близина на реки.

Годинава се очекува просечен принос од околу 500 до 600 килограми по декар Доколку целото количество се продаде по цена од 15 до 16 евра за килограм, вредноста на производството може да достигне меѓу 7.500 и 9.600 евра по декар. Сепак, тоа претставува бруто-вредност на производството, а не чиста заработка, бидејќи од неа треба да се одземат значителните трошоци за производство и работна сила.

Највредниот дел од растението е коренот. Производителите го сеат белиот слез кон крајот на март или на почетокот на април, за младите растенија да ја искористат пролетната влага. Оваа сезона, поради временските услови, дел од производителите првпат по многу години морале дополнително да ги наводнуваат насадите.

Бербата започнува кон крајот на септември или на почетокот на октомври. Коренот внимателно се вади со тракторски плуг за да се намали ризикот од негово оштетување, но потоа започнува делот од производството што бара најмногу човечка работа.

По вадењето, корените се собираат, се мијат и се лупат, а потоа се сечат најпрво на тенки парчиња, а потоа и на ситни коцки. Токму вака подготвениот бел слез може да достигне цена од 15 до 16 евра за килограм.

Но високата продажна цена не значи дека производството е лесен начин за заработка. Работната сила е најголемиот трошок, а според долгогодишниот производител Драган, дневниците можат да учествуваат со дури 60 до 70 проценти во вкупните производствени трошоци кога растението се одгледува на поголеми површини.

Недостигот од сезонски работници е и една од главните причини зошто белиот слез не се одгледува помасовно. Производството најчесто се одвива на парцели од само 10 до 50 ари, па не постои ниту прецизна официјална статистика за вкупните површини под оваа култура.

Проценките се дека белиот слез се одгледува на мала површина во споредба со традиционалните земјоделски култури, и покрај високата вредност што може да се добие од еден килограм преработен корен.

Дополнителен предизвик годинава е конкуренцијата од Украина. На европскиот пазар има поевтин украински бел слез, кој според производителите е со послаб квалитет, но пониската цена го прави привлечен за големите трговци.

Најголем дел од произведениот бел слез завршува на странските пазари. Производот го откупуваат компании регистрирани за трговија со лековити растенија, кои потоа го извезуваат во Европската Унија. Меѓу најзначајните купувачи се германските и француските компании, каде што коренот се користи како суровина во фармацевтската и хемиската индустрија.

Белиот слез затоа е пример за земјоделска култура кај која малата обработлива површина не мора да значи и мал приход. Потенцијалот е значителен, но високата цена на производот има и своја причина – производството бара многу рачна работа, а токму работната сила станува сè поскапа и потешко достапна.