Работното место им е дома, а клиентите во странство: Колку пари може да се заработат?

Работното место повеќе не мора да биде канцеларија, а работодавачот не мора да се наоѓа ниту во истиот град, ниту во истата држава. За сè поголем број луѓе во Македонија, лаптопот и стабилната интернет-врска се доволни за да работат за компании и клиенти од Европа, САД и други делови од светот, без притоа да го напуштат својот дом.

Работата од далечина одамна не е резервирана само за програмерите. Од Македонија денес за странски клиенти работат графички дизајнери, виртуелни асистенти, преведувачи, маркетери, автори на содржини, видео монтажери, сметководители, лица задолжени за корисничка поддршка и предавачи по странски јазици. Разновидноста на професиите се зголемува, но едно прашање останува најинтересно – колку навистина може да се заработи?

Разликите во приходите се големи и зависат од професијата, искуството и способноста да се најдат стабилни клиенти. Искуствата од македонскиот пазар покажуваат дека поискусните фриленсери можат да стигнат до месечни приходи од околу 700 до 1.200 евра, додека програмерите и луѓето со тесно специјализирани знаења можат да заработуваат и повеќе од 2.000 евра месечно.

За споредба, просечната нето-плата во Македонија во јуни годинава изнесувала 48.381 денар. Тоа значи дека човек кој успеал да изгради стабилна мрежа од странски клиенти потенцијално може да заработува значително повеќе од домашниот просек, а неговите приходи повеќе не зависат исклучиво од висината на платите што ги нудат македонските компании.

Сепак, високите приходи не доаѓаат веднаш. Почетник кој денес ќе отвори профил на глобална платформа за фриленсери тешко дека уште во првиот месец ќе стигне до заработка од 1.000 или 2.000 евра. Конкуренцијата е огромна, бидејќи за ист проект можат да се натпреваруваат професионалци од десетици земји, а клиентите внимателно ги разгледуваат портфолиото, претходните проекти, оценките и препораките.

Поради тоа, првите месеци, а понекогаш и години, најчесто се период на создавање репутација. Графички дизајнер со повеќегодишно искуство во онлајн работењето раскажува дека на почетокот прифаќал и послабо платени проекти само за да дојде до првите клиенти, да создаде портфолио и да добие препораки. Со зголемувањето на искуството и бројот на успешно завршени проекти се отвора можност и за повисока цена на трудот.

Колку заработката може да варира се гледа и кај виртуелните асистенти. На глобалните платформи можат да се најдат профили од Македонија кои својата работа ја нудат за околу 10 до 15 долари на час, што на прв поглед изгледа како можност за многу солиден месечен приход. Но цената наведена на профилот не значи дека фриленсерот секој ден има осум часа работа што може да ги наплати.

Дел од работното време се троши на барање нови клиенти, испраќање понуди, комуникација, договарање проекти и административни обврски. Може да има недели со премногу работа, но и периоди кога нема доволно ангажмани, па затоа пресметувањето на месечната заработка само врз основа на цената за еден час често дава нереална слика.

Токму тука се гледа една од најголемите разлики меѓу класичното вработување и фриленс работењето. Вработениот вообичаено знае колкава сума ќе добие на крајот од месецот, додека кај самостојната работа приходите можат значително да се менуваат. Ако нема проект или клиент, нема ниту заработка, поради што дисциплината и постојаното барање нови деловни можности стануваат дел од секојдневната работа.

Поискусните фриленсери токму затоа се обидуваат да не зависат од само еден клиент. Договорот може ненадејно да заврши, проектот да биде прекинат или компанијата да одлучи дека повеќе нема потреба од надворешен соработник. Кога приходите доаѓаат од неколку различни извори, губењето на еден клиент е многу полесно да се надомести.

Во меѓувреме, листата на професии што можат да се работат од дома значително се прошири. Покрај програмирањето и графичкиот дизајн, странските компании бараат луѓе за управување со социјални мрежи, продажба, корисничка поддршка, внесување и обработка на податоци, маркетинг, преведување, лектура, сметководство, административна поддршка и онлајн настава.

Кај дел од овие работни места доброто познавање странски јазик може да биде подеднакво важно како и формалното образование. Особено ценети можат да бидат луѓето кои комбинираат повеќе способности, на пример познавање странски јазик со дигитален маркетинг, продажба или работа со современи интернет-алатки, бидејќи така можат да конкурираат за многу поширок круг проекти.

Но, сумата што ќе ја плати странскиот клиент не е исто што и чистата заработка што ќе остане на располагање. Македонските даночни резиденти имаат даночни обврски и за доходот остварен од странство, а основната стапка на данокот на личен доход изнесува 10 проценти. При пресметката треба да се земат предвид и можните провизии на платформите, трошоците за наплата, софтверските претплати и другите расходи поврзани со работата.

И покрај тоа, глобалниот пазар им овозможува на професионалците од Македонија нешто што до пред неколку години беше многу потешко достапно – да живеат во земјата, а своето знаење да го продаваат на пазари каде трудот се плаќа значително повеќе. На тој начин местото на живеење повеќе не мора да ја одредува и висината на приходот.

Работата од дома затоа може да донесе 500 евра, 1.000 евра, повеќе од 2.000 евра, а кај одредени високоспецијализирани професии и значително повеќе. Не постои единствена тарифа, бидејќи заработката ја одредуваат знаењето, искуството, странските јазици, портфолиото, репутацијата, бројот на клиенти и часовите што навистина можат да се наплатат.

Можноста звучи едноставно – лаптоп, интернет и работа од сопствениот дом. Во реалноста, технологијата е најлесниот дел од приказната. Многу потешко е да се изградат знаење и репутација и да се најдат странски клиенти кои се подготвени редовно и добро да платат за понудената работа.