Повисока функција, но и поголем товар: Зошто унапредувањето не е секогаш добра вест

Унапредувањето на работното место обично се доживува како еден од најјасните знаци за професионален успех. Повисока функција, поголема плата, повеќе влијание и признание од компанијата – на прв поглед тешко е да се најде причина ваквата понуда да се одбие.

Но, напредувањето во хиерархијата не значи секогаш и подобар професионален живот. Новата позиција може да донесе повеќе стрес, состаноци и одговорности, а помалку време за работата во која човек навистина ужива и е добар.

Токму затоа понудата за унапредување не треба автоматски да се прифати само затоа што изгледа како логичен следен чекор во кариерата.

Истражувањата покажуваат дека унапредувањето може значително да го зголеми задоволството на вработениот во почетниот период. Но, ова чувство не мора да трае долго. Откако ќе исчезнат возбудата поради новата титула и чувството дека е постигнат голем професионален успех, останува секојдневната работа што доаѓа со функцијата.

Тогаш на површина излегуваат прашањата што лесно се занемаруваат во моментот кога се добива понудата. Колку повеќе одлуки треба да се носат? Колку дополнителни состаноци ќе има? Дали ќе остане време за приватниот живот? Дали новата работа воопшто ги користи вештините поради кои вработениот бил успешен на претходната позиција?

Токму последното прашање може да биде особено важно.

Професионалното незадоволство не настанува само кога човек има премногу работа. Постои и спротивна ситуација – вработениот има функција и одговорности, но работата повеќе не му претставува вистински предизвик или не му овозможува да ги користи своите најсилни способности.

Оваа состојба понекогаш се опишува како „’рѓосување“ на работното место. За разлика од прегорувањето, кое најчесто се поврзува со прекумерна работа и постојан притисок, тука проблемот може да биде недостигот од вистинска стимулација.

Последиците се досада, намалена мотивација, губење на интересот и чувство дека работата повеќе нема вистинска смисла. Во одредени случаи вработениот останува на позицијата, но во исто време почнува да размислува или дискретно да бара друга работа.

Затоа, пред прифаќањето на унапредување, важно е вниманието да не биде насочено само кон титулата и платата, туку кон тоа како реално ќе изгледа секој работен ден.

Првата реакција по понуда за подобра позиција најчесто е позитивна. Сепак, возбудата поради признанието не треба да се меша со вистинска желба да се извршува новата работа.

Одредена доза страв или несигурност е нормална. Речиси секоја поголема професионална промена носи неизвесност. Но, постои разлика меѓу чувството дека новата задача е тешка, но возбудлива, и чувството дека новата позиција создава само притисок и желба да се избегне.

Корисно е затоа однапред да се разгледаат конкретните обврски. Наместо прашањето „Дали сакам да бидам директор или менаџер?“, многу поважно е да се праша: „Дали сакам секој ден да ја работам работата што ја носи таа функција?“

Насловот на работната позиција може да звучи импресивно, но реалноста може да биде исполнета со административни задачи, управување со конфликти, постојани состаноци, донесување непопуларни одлуки и одговорност за резултатите на други луѓе.

Добар начин да се процени понудата е човек да се замисли себеси на истата позиција една година подоцна.

Дотогаш почетната еуфорија најверојатно ќе исчезне. Новата функција веќе нема да изгледа ново, а вниманието ќе биде насочено кон секојдневните обврски. Тогаш станува важно дали таквиот работен ден навистина изгледа привлечно.

Дали состаноците, одлуките и одговорностите носат задоволство? Дали работата овозможува користење на најдобрите професионални способности? И можеби најважно, дали останува доволно време и енергија за животот надвор од работното место?

За некого повисоката плата и функција може да бидат вредни за дополнителниот товар. За друг, зачувувањето на рамнотежата меѓу професионалниот и приватниот живот може да биде многу поважно.

Тоа не значи недостаток на амбиција. Кариерата не мора секогаш да се движи само вертикално.

Постои уште една можност што често се занемарува – новата позиција да не се прифати како целосно непроменлива функција.

Начинот на кој претходниот менаџер ја извршувал работата не значи дека неговиот наследник мора да работи идентично. Во зависност од компанијата, може да постои простор новата улога делумно да се приспособи на способностите, интересите и стилот на работа на лицето што ја презема.

Пред прифаќањето на функцијата затоа може да се разговара за тоа колкава слобода постои при донесувањето одлуки, кои проекти ќе бидат приоритет, како ќе биде организиран тимот и кои обврски навистина се составен дел од позицијата.

Ваквиот разговор може уште пред конечната одлука да покаже дали очекувањата на компанијата и очекувањата на вработениот се совпаѓаат.

Сепак, премногу анализирање исто така може да стане пречка. Ретко кој може со сигурност однапред да знае како ќе се чувствува на нова позиција.

Кариерата не се развива секогаш според однапред подготвен план. Понекогаш токму новото искуство му покажува на човекот што сака да работи, што не му одговара и во која насока сака да продолжи.

Професорката по организациско однесување на Лондонската бизнис школа, Херминија Ибара, во својата работа за професионалните промени и идентитетот укажува токму на значењето на дејствувањето и експериментирањето. Луѓето не мора секогаш прво да имаат совршено јасна претстава за идната кариера, па дури потоа да направат промена. Понекогаш токму преку новите искуства откриваат што навистина им одговара.

Затоа понудата за унапредување не мора да се гледа исклучиво како избор меѓу едноставно „да“ или „не“. Можно е да се разговара за условите, да се постават појасни граници, да се прецизираат одговорностите и да се договори поинаков начин на работа.

На крајот, повисоката титула сама по себе не е доказ дека кариерата се движи во вистинската насока.

Амбицијата, чувството на лојалност кон компанијата, очекувањата на колегите и желбата да се докажеме лесно можат да создадат впечаток дека секое унапредување мора да биде прифатено. Но, професионалниот успех не се мери само со бројот на функции наведени во биографијата.

Многу поважно е новата работа да одговара на способностите, приоритетите и начинот на живот на човекот.

Затоа, пред конечната одлука, вреди да се размисли не само за тоа што се добива со новата титула, туку и што може да се изгуби со неа.

Вистинскиот професионален напредок не мора секогаш да значи повисока позиција. Понекогаш најдобриот следен чекор е оној што овозможува човек да биде подобар во својата работа, да ги користи своите најсилни способности и долгорочно да остане задоволен од кариерата што ја гради.