Доаѓа сезоната на високи сметки: Како да трошите помалку струја без да се откажете од греењето

Со падот на температурите постепено започнува периодот во кој потрошувачката на електрична енергија во домаќинствата значително се зголемува. Клима-уредите, електричните греалки, бојлерите и термоакумулационите печки повторно ќе работат подолго, а за семејствата што се греат на струја тоа вообичаено значи и повисоки месечни сметки.

Голема заштеда не може да се постигне со еден едноставен потег. Сепак, правилното користење на најголемите потрошувачи, во комбинација со неколку промени во секојдневните навики, може да направи забележлива разлика во потрошувачката.

Една од најчестите грешки е вниманието да се насочи кон ситните потрошувачи, додека уредите што трошат многу повеќе електрична енергија остануваат вклучени со часови. Исклучувањето на светилка секако има смисла, но далеку поголемо влијание врз сметката има начинот на кој се користат греењето, бојлерот, машината за перење или сушење и електричниот шпорет.

Особено внимание во зимските месеци треба да се посвети на температурата во домот. Прегревањето на просториите значи и поголема потрошувачка, па препораките за енергетска ефикасност упатуваат температурата да се одржува околу 20 степени.

Кај домаќинствата што се греат со клима-уреди важна е и состојбата на самиот уред. Филтрите треба редовно да се чистат бидејќи насобраната прашина го отежнува протокот на воздух и го принудува уредот да работи подолго за да ја постигне саканата температура. Според советите за енергетска ефикасност, редовното одржување на филтрите може да донесе заштеда до 15 проценти при греење и ладење.

Но не е важно само колку топлина се произведува, туку и колку од неа останува во домот. Лошата изолација околу прозорците и вратите може постојано да го лади просторот, поради што системот за греење мора почесто да се вклучува.

Затворањето на пукнатините и другите места низ кои влегува студен воздух е една од поедноставните мерки што може да се преземат пред почетокот на зимата. Според препораките за енергетска ефикасност, спречувањето на ваквите загуби на топлина може да ги намали трошоците за греење и ладење за околу 10 проценти.

Начинот на проветрување е уште една навика што може да влијае врз потрошувачката. Оставањето на прозорецот подотворен подолг период не го менува само воздухот во просторијата, туку постепено ги лади ѕидовите, мебелот и останатите површини. Потоа е потребна дополнителна енергија за повторно загревање.

Поефикасно решение е краткото и интензивно проветрување. Наместо прозорецот да остане подотворен половина час, може целосно да се отвори неколку минути, по што повторно да се затвори. На тој начин воздухот побрзо се заменува без непотребно ладење на целиот простор.

За македонските домаќинства важна можност за намалување на трошокот е и користењето на периодите со ниска тарифа. Евтината тарифа важи од 13 до 15 часот и од 22 до 7 часот секој ден, додека од сабота во 22 часот до понеделник во 7 часот трае непрекинато.

Токму во овие периоди, кога условите го дозволуваат тоа, може да се користат дел од поголемите потрошувачи. Машината за перење алишта, машината за садови, бојлерот и другите уреди можат да се вклучуваат во часовите кога електричната енергија е поевтина.

Самото префрлање на потрошувачката во евтина тарифа, сепак, не е доволно ако апаратите се користат неефикасно. Машина за перење што се вклучува за само неколку парчиња облека ќе троши електрична енергија и вода за цел циклус. Со подобро планирање и користење на машините кога се соодветно наполнети може да се намали бројот на циклуси во текот на месецот.

Слична логика важи и во кујната. Рерната е еден од поголемите потрошувачи, па нејзиното повеќекратно загревање за мали количини храна ја зголемува потрошувачката. Кога е практично, подготовката на поголемо количество храна одеднаш може подобро да ја искористи веќе потрошената енергија.

Фрижидерот, од друга страна, работи постојано и затоа малите навики се повторуваат секој ден. Долгото држење на вратата отворена овозможува влез на топол воздух, по што уредот мора дополнително да работи за повторно да ја намали температурата.

Бојлерот исто така заслужува внимание, особено во домаќинствата каде што топлата вода се користи во поголеми количини. Наталожениот бигор може да го отежне загревањето на водата и да го продолжи времето на работа. Редовното одржување на уредот и соодветното нагодување на температурата затоа можат да помогнат во избегнувањето непотребна потрошувачка.

На крајот остануваат и малите потрошувачи. Светилките што работат во празни простории, телевизор што останува вклучен без никој да го гледа и електронските уреди што постојано се во режим на подготвеност нема поединечно да создадат огромна сметка, но нивната потрошувачка е непотребна.

Најголем ефект затоа не се постигнува со една драстична мерка, туку со повеќе мали промени што се применуваат секојдневно. Целта не е домот да остане студен во обид да се заштеди секој киловат-час, туку енергијата да се користи порационално.

Со почетокот на грејната сезона разликата може да ја направат токму навиките што не бараат големи инвестиции: умерена температура во просториите, добро затворени прозорци и врати, одржувани уреди, правилно проветрување и префрлање на дел од потрошувачката во часовите со поевтина електрична енергија. Кога ваквите промени се применуваат во текот на целата зима, нивниот ефект може да стане видлив и на месечната сметка.