16 дена баварски спектакл: Октоберфест повторно го претвора Минхен во светска престолнина на пивото

Минхен повторно се подготвува за деновите во годината кога градот добива поинаков ритам. Од 19 септември до 4 октомври, илјадници музичари, келнери, готвачи, забавувачи и милиони посетители ќе се слеат кон Терезиенвизе, каде што ќе се одржи 191. издание на Октоберфест.

Иако името асоцира на октомври, најголемиот дел од фестивалот традиционално се одржува во септември. Причината е практична: организаторите одамна сфатиле дека последните денови од летото и почетокот на есента нудат поповолни временски услови и повеќе дневна светлина за огромниот број посетители.

Годинава фестивалот ќе трае 16 дена, а Минхен повторно ќе стане место каде што традиционалните баварски носии, музиката, огромните пивски шатори и забавните атракции ќе се спојат во еден од најпознатите фестивалски настани во светот.

Најголемото внимание и оваа година ќе биде насочено кон пивото, но посетителите треба да подготват и поголем буџет. Цената на една литарска кригла, позната како Maß, во 2026 година ќе се движи од 14,80 до 15,90 евра, зависно од шаторот.

Просечната цена изнесува околу 15,61 евро, што е зголемување од приближно 2,38 проценти во однос на минатата година. Во дел од најголемите шатори цената достигнува речиси 16 евра за литар.

Augustiner-Festhalle ќе биде меѓу местата со пониска цена од 14,90 евра, додека во Armbrustschützen-Festzelt, Bräurosl и Löwenbräu-Festzelt литар пиво ќе достигнува 15,90 евра. За љубителите на пченично пиво, сметката може да биде уште повисока, па во Kufflers Weinzelt литарот ќе чини 18,40 евра.

На фестивалот се служат пива од шесте традиционални минхенски пиварници: Augustiner, Hacker-Pschorr, Hofbräu, Löwenbräu, Paulaner и Spaten.

Посетителите кои не пијат алкохол исто така ќе треба да издвојат значителна сума. Литар вода просечно чини околу 11,13 евра, додека популарниот безалкохолен Spezi ќе достигне просечна цена од 12,84 евра. Лимонадата во просек ќе чини околу 12,47 евра.

Цените во шаторите не ги одредува директно градот Минхен. Тие ги поставуваат самите угостители, додека градските власти имаат задача да следат дали цените се во рамки на прифатливото за фестивалот.

Ниту храната не останува поевтина. Цените зависат од конкретниот шатор, но за да се добие претстава за трошоците, во Schottenhamel половина печено пиле годинава чини 17,80 евра. Кога на тоа ќе се додаде литар пиво, еден класичен октоберфестовски оброк веќе ја надминува границата од 30 евра. Со две пива, сметката лесно се приближува до 50 евра по човек.

Сепак, самиот влез на фестивалскиот простор и во главните шатори не се наплаќа. Посебен билет од четири евра е потребен за Oide Wiesn, историскиот дел на фестивалот, каде што посетителите можат да почувствуваат атмосфера поблиска до некогашниот Октоберфест.

Свеченото отворање е закажано за 19 септември точно напладне. Тогаш градоначалникот на Минхен, Доминик Краузе, во шаторот Schottenhamel ќе го отвори првото буре пиво. Дури по традиционалното „Ozapft is!“ официјално започнува точењето во останатите шатори.

Но, атмосферата ќе започне уште пред тоа. Утрото ќе биде одбележано со традиционалната поворка на сопствениците на фестивалските шатори и минхенските пиварници. Околу 1.000 учесници, музичари и украсени коњски запреги со буриња ќе се движат низ улиците кон Терезиенвизе.

Наредниот ден следува уште поголема поворка. Околу 9.000 учесници во традиционални баварски носии, членови на фолклорни и стрелачки здруженија, планински клубови и музички оркестри ќе поминат низ центарот на градот.

Во текот на следните две недели посетителите ќе имаат можност да присуствуваат на низа традиционални настани, концерти и свечености. На 24 септември ќе се одржи традиционална богослужба во Marstall, а на 27 септември под монументот Bavaria ќе настапат фестивалските оркестри. Последниот ден, 4 октомври, ќе биде означен со традиционален почесен топовски поздрав.

Во меѓувреме, Терезиенвизе ќе функционира како огромен забавен парк. Панорамското тркало, ролеркостерите, стрелиштата и останатите атракции ќе бидат дел од секојдневната понуда, а посетителите ќе можат да уживаат и во традиционалната баварска храна. Вторниците се посветени на семејствата, со посебни услови и содржини за посетители со деца.

Иако денес Октоберфест речиси автоматски се поврзува со пиво, неговата историја започнала без големи пивски шатори и литарски кригли.

Приказната започнува во 1810 година, кога баварскиот престолонаследник Лудвиг се оженил со принцезата Тереза од Саксонија-Хилдбургхаузен. По повод свадбата биле организирани повеќедневни прослави, а на 17 октомври била одржана голема коњска трка.

Настанот се одржал на ливада надвор од тогашните градски ѕидини, која подоцна била наречена Theresienwiese, односно „ливада на Тереза“. Токму од таму потекнува познатиот прекар на Октоберфест – Wiesn.

Со текот на годините, фестивалот постепено се развивал и добивал нови содржини. Пивото официјално било дозволено да се продава во 1880 година, една година подоцна се појавила првата специјализирана понуда на печено пилешко, а во 1886 година фестивалот добил и електрична енергија.

Кон крајот на XIX век започнале да се појавуваат и големите шатори кои денес се еден од заштитните знаци на фестивалот. Во 1898 година бил поставен шатор со капацитет од околу 6.000 посетители, што во тоа време било огромен чекор за настанот.

Една од најпознатите современи традиции, отворањето на првото буре од страна на градоначалникот, е многу помлада. Таа започнала во 1950 година. Првиот обид не бил особено ефикасен, бидејќи тогашниот градоначалник Томас Вимер употребил дури 17 удари со чекан за да го отвори бурето.

Оттогаш, бројот на удари потребни за отворање на бурето се претвори во своевиден дел од фестивалскиот ритуал, кој секоја година го следат и посетителите и медиумите.

Во својата повеќе од двовековна историја, Октоберфест не бил одржан 26 пати. Причините биле различни и често биле поврзани со големи историски настани. Фестивалот бил прекинуван за време на Наполеоновите војни, епидемии, светските војни и периоди на сериозна економска нестабилност.

Последниот прекин се случи во 2020 и 2021 година, кога пандемијата на коронавирусот доведе до откажување на фестивалот.

Денес, размерите на Октоберфест се тешко споредливи со неговите почетоци. Во 2025 година фестивалот го посетиле околу 6,5 милиони луѓе. Година претходно бројката била околу 6,7 милиони, додека во 2023 година бил забележан рекорд со приближно 7,2 милиони посетители.

Иако фестивалот одамна има глобална репутација, најголемиот дел од посетителите сè уште доаѓаат од Германија, особено од Минхен и околината. Странските гости во 2025 година сочинувале околу една петтина од вкупната посетеност, а меѓу позастапените биле туристите од САД, Италија, Велика Британија, Австрија, Полска, Шпанија и Франција.

Огромната посетеност создава и огромна потрошувачка. Во 2025 година биле испиени околу 6,5 милиони литри пиво, додека службите за изгубени предмети примиле околу 4.500 пријави. На фестивалот биле создадени околу 764 тони отпад, а потрошувачката на електрична енергија достигнала околу 2,8 милиони киловат-часови.

Посебна приказна се фестивалските кригли. Минатата година обезбедувањето спречило посетителите да изнесат околу 116.000 кригли од просторот, што покажува колку популарен сувенир станале препознатливите чаши со логото на Октоберфест.

Покрај пивото, фестивалот е огромен гастрономски настан. Печеното пилешко, свинските коленици, баварските колбаси, переци, риба, печени бадеми и други традиционални јадења се дел од понудата што секоја година привлекува милиони гости.

Само бројките од 2025 година покажуваат за какви количини станува збор. Биле продадени повеќе од 350.000 печени пилиња и над 427.000 братвурст колбаси, а на менијата се нашле и десетици илјади свински коленици, повеќе од сто печени волови, десетици телиња и околу 22 тони риба.

Од кралска свадба до глобален фестивал, Октоберфест за повеќе од два века прерасна во многу повеќе од прослава на пивото. Тој стана дел од идентитетот на Минхен и еден од симболите на германската култура, а истовремено и огромен туристички и економски настан.

И годинава, од 19 септември до 4 октомври, милиони луѓе повторно ќе се соберат на Терезиенвизе. Ќе се слушаат баварските оркестри, ќе се полнат литарските кригли, ќе се редат традиционалните јадења и ќе се вртат атракциите.

А кога на 19 септември ќе биде отворено првото буре и ќе одекне „Ozapft is!“, ќе започнат 16 дена во кои Минхен повторно ќе биде една од најпосетуваните и најраздвижените точки во Европа.