Кои се економските гиганти надвор од САД? Кина доминира, Европа и Азија не заостануваат

Најголемите компании во светот одамна не се концентрирани само во САД. Во изминатите две и пол децении глобалната економска слика значително се промени, а кинеските, европските, азиските и блискоисточните корпорации денес заземаат сè повисоки позиции на листите според годишните приходи.

Меѓу компаниите со најголем обем на приходи доминираат енергетските гиганти, автомобилските производители, банките, трговските компании и големите индустриски корпорации. Нивните годишни приходи се мерат во стотици милијарди долари, што ја покажува огромната економска моќ што ја имаат овие компании на глобалниот пазар.

Особено впечатлив е подемот на кинеските компании. На почетокот на 21 век, кинеските корпорации значително заостануваа зад најголемите американски, европски и јапонски конкуренти. Во 2000 година ниту една компанија од Кина немаше место меѓу десетте најголеми компании во светот според приходи.

Денес ситуацијата е драстично поинаква. Кинеските компании се меѓу најголемите светски економски играчи, а нивното присуство е особено силно во енергетиката, градежништвото, банкарството и трговијата.

На врвот на листата на најголеми компании надвор од САД се наоѓа кинеската State Grid, со годишен приход од околу 555 милијарди долари. Компанијата, која управува со голем дел од кинеската електроенергетска инфраструктура, се наоѓа меѓу трите најголеми компании во светот според приходи, зад американските гиганти Walmart и Amazon.

На второто место е саудискиот нафтен гигант Saudi Aramco, со приходи од околу 446 милијарди долари. Компанијата е еден од клучните столбови на економијата на Саудиска Арабија и е меѓу најзначајните производители на нафта во светот.

Следуваат уште две кинески енергетски компании. China National Petroleum остварува годишен приход од околу 402 милијарди долари, додека Sinopec Group е на четвртото место со 364 милијарди долари. Нивната позиција на врвот на глобалната листа ја потврдува огромната улога што кинескиот енергетски сектор ја има во светската економија.

Високо рангирани се и европските и јапонските автомобилски производители. Германски Volkswagen остварува приходи од околу 363 милијарди долари и се наоѓа на петтото место, додека јапонската Toyota Motor е шеста со 336 милијарди долари. Овие две компании се меѓу најголемите претставници на автомобилската индустрија во светски рамки.

На седмото место е China State Construction Engineering, со приходи од околу 290 милијарди долари. Станува збор за една од најголемите градежни компании во светот, што дополнително го илустрира широкиот спектар на индустрии во кои кинеските корпорации имаат изградено глобално влијание.

Во продолжението на листата се појавуваат неколку од најголемите енергетски и трговски компании во Европа и Азија. Британско-холандскиот енергетски гигант Shell има приходи од околу 274 милијарди долари, додека тајванската Hon Hai Precision Industry, позната и по брендот Foxconn, остварува околу 260 милијарди долари.

Швајцарскиот Glencore се наоѓа на десеттото место со 248 милијарди долари, а сингапурската Trafigura следи со околу 240 милијарди долари. Двете компании се меѓу најзначајните светски трговци со суровини и имаат силно присуство на глобалните пазари.

Јужнокорејскиот технолошки гигант Samsung Electronics е на 12. место со приходи од приближно 235 милијарди долари. Компанијата е еден од најголемите светски производители на електроника и полупроводници и претставува еден од најважните корпоративни столбови на јужнокорејската економија.

Кинескиот банкарски сектор исто така има силно присуство меѓу најголемите компании. Industrial & Commercial Bank of China се наоѓа на 13. место со приходи од околу 211 милијарди долари. По неа следат британскиот BP со 193 милијарди долари, Agricultural Bank of China со 191 милијарда и China Construction Bank со 189 милијарди долари.

Француската TotalEnergies е на 17. место со годишен приход од околу 182 милијарди долари. На исто ниво на приходи се наоѓа и кинескиот интернет-трговец JD.com, додека China Life Insurance остварува околу 178 милијарди долари.

Листата на првите 20 компании надвор од САД ја заокружува холандската Stellantis, со приходи од околу 173 милијарди долари. Компанијата е еден од најголемите производители на автомобили во светот и во своето портфолио ги обединува голем број познати автомобилски брендови.

Распоредот на најголемите компании покажува дека глобалната корпоративна моќ е распоредена низ повеќе региони и индустрии. Иако американските корпорации и понатаму имаат огромно влијание, компаниите од Кина, Саудиска Арабија, Германија, Јапонија, Велика Британија, Швајцарија, Сингапур, Јужна Кореја, Франција, Тајван и Холандија имаат значајно место во светската економија.

Особено впечатлив е кинескиот подем. Од земја чии компании на почетокот на векот речиси и да не се појавуваа на врвот на глобалните листи, Кина денес има повеќе корпорации со приходи од стотици милијарди долари. Тоа е резултат на деценискиот економски раст, ширењето на кинеската индустрија и создавањето на големи компании со силна позиција и на домашниот и на меѓународниот пазар.

Листата воедно покажува дека големината на една компанија не зависи само од секторот во кој работи, туку и од големината на пазарот на кој е присутна. Енергетските компании имаат огромни приходи поради глобалната побарувачка за нафта и гас, автомобилските производители се потпираат на милионски продажби ширум светот, додека банките и трговските компании управуваат со огромни финансиски и стоковни текови.

Со оглед на брзите промени во светската економија, распределбата на корпоративната моќ веројатно ќе продолжи да се менува. Растот на азиските пазари, развојот на кинеските компании и промените во глобалната енергетика, технологија и трговија можат дополнително да ја изменат сликата за тоа кои компании ќе бидат најголеми во следните години.