Евтини акции, но и голем ризик: Дали Балканот крие инвестициска можност?

На прв поглед, берзите во регионот изгледаат како интересна алтернатива за инвеститорите кои сметаат дека американските акции се прескапи. Во споредба со индексот S&P 500, вреднувањата на многу компании од регионалните пазари се значително пониски, што остава впечаток дека за истиот вложен капитал инвеститорот добива поголем удел во идната заработка.

Но, пониската цена сама по себе не е доволна за една акција да стане добра инвестиција. Токму тука почнува посложената пресметка за инвеститорите, бидејќи акциите не се единствената можност за вложување. Во одредени земји од регионот, државните обврзници нудат приноси кои можат сериозно да ја променат сметката за тоа колку навистина се атрактивни берзанските пазари.

Кога инвеститорот купува акција, тој презема ризик кој не постои во иста мера кај државниот долг. Цената на акцијата може значително да се промени, компанијата може да оствари послаби резултати од очекуваните, а во екстремни случаи инвеститорот може да претрпи и голема загуба. Поради тоа, повисокиот потенцијален принос од акциите треба да биде доволен за да го оправда дополнителниот ризик.

Еден од начините за споредба е приносот од добивката на компаниите, односно таканаречениот earnings yield. Тој покажува колкав дел од заработката на компанијата му припаѓа на инвеститорот во однос на пазарната вредност на акцијата. Колку е повисок овој принос, толку акцијата на прв поглед изгледа поевтина.

Сепак, вистинската слика се добива дури кога овој принос ќе се спореди со она што може да се заработи со релативно сигурна инвестиција, како што се државните обврзници. Ако обврзниците носат висок принос, инвеститорот има причина да размисли дали вреди да преземе дополнителен ризик за релативно малку поголем потенцијален принос преку акциите.

Ова е особено важно на пазарите во развој и во помалите економии, каде што берзите често имаат помала ликвидност, помал број компании и поголема изложеност на локалните економски и политички услови. Ниското вреднување понекогаш не е знак дека пазарот е занемарен од инвеститорите, туку дека тие со право бараат дополнителен принос како компензација за ризикот.

Американскиот пазар, од друга страна, има сосема поинаква структура. Компаниите што го сочинуваат S&P 500 имаат огромни приходи, глобално присуство, развиени капитални пазари и значително поголем интерес од меѓународните инвеститори. Тоа помага да се објасни зошто инвеститорите се подготвени да платат повисоки мултипликатори за американските компании.

Но, високото вреднување исто така значи дека одреден дел од оптимизмот веќе е вграден во цените. Доколку растот на профитот забави или очекувањата се покажат премногу амбициозни, скапите акции можат да бидат чувствителни на корекција.

Кај регионалните пазари ситуацијата е обратна. Ниските вреднувања можат да понудат простор за раст доколку економијата се подобри, профитите на компаниите се зголемат или странскиот капитал повторно почне посилно да се насочува кон регионот. Но, без таков катализатор, акциите можат долго време да останат евтини.

Токму затоа, инвеститорите не треба да гледаат само колку е ниско одредено вреднување во споредба со S&P 500. Поважно е да се процени што стои зад таа разлика и дали потенцијалниот принос е доволен за ризикот што се презема.

Во оваа пресметка особено се издвојуваат пазарите каде што комбинацијата од релативно ниски берзански вреднувања и атрактивни корпоративни резултати може да создаде интересна можност. Сепак, и таму инвеститорите мора да ги земат предвид ликвидноста, девизниот ризик, економската состојба и условите на локалниот пазар.

Затоа приказната за „евтините регионални акции“ не е толку едноставна како што изгледа на прв поглед. Евтината акција може да биде одлична инвестиција, но може да биде и евтина со добра причина. Одлуката станува појасна дури кога инвеститорот ќе ја спореди очекуваната заработка со алтернативите што ги има на располагање, особено со приносите од државните обврзници.

На крајот, најважното прашање не е дали регионалните акции се поевтини од американските. Прашањето е дали нивната цена е доволно ниска за да го компензира ризикот што инвеститорот го презема. Токму таа разлика меѓу „евтино“ и „вредно“ може да биде пресудна за долгорочниот инвестициски резултат.