Колкава плата ви треба за станбен кредит од 100.000, 150.000 или 200.000 евра?

Купувањето стан со кредит за повеќето граѓани е една од најголемите финансиски одлуки во животот. Освен цената на недвижноста, клучно прашање е и колкава месечна плата е потребна за банката да процени дека едно домаќинство може редовно да ја сервисира ратата.

Колку е поголем кредитот, толку повисок приход е потребен, но банките не ја гледаат само платата. При проценката се земаат предвид и постојните кредити, кредитните картички, дозволеното пречекорување, видот на вработувањето, возраста на клиентот и други финансиски обврски.

Ако се земе пример со учество од 20 проценти и рок на отплата од 30 години, може да се направи ориентациска пресметка за тоа каква плата би била потребна за различни вредности на станбен кредит.

За стан од 100.000 евра, односно околу 6,15 милиони денари, купувачот би требало да обезбеди околу 20 проценти сопствени средства. Тоа би значело учество од околу 1,23 милиони денари, додека кредитот би изнесувал приближно 4,92 милиони денари.

Кај ваков кредит, доколку се земе на 30 години и клиентот нема други задолжувања, потребната месечна плата би била значително пониска отколку кај поскапите недвижности, но точниот износ зависи од каматната стапка и методологијата на конкретната банка.

Кога цената на станот се зголемува на 150.000 евра, односно околу 9,23 милиони денари, расте и потребниот приход. Со учество од 20 проценти, купувачот би требало да обезбеди околу 1,85 милиони денари, а од банката би побарал кредит од околу 7,38 милиони денари.

За кредит од ваков обем, потребната плата веќе мора да биде значително повисока, особено доколку станува збор за единствен приход во домаќинството. Доколку лицето има други кредити или користи кредитни картички, кредитоспособноста дополнително се намалува.

Најголем финансиски предизвик е купувањето недвижност од 200.000 евра, што во денари е околу 12,3 милиони денари. При учество од 20 проценти, купувачот би требало да има околу 2,46 милиони денари сопствени средства, додека кредитот би достигнал околу 9,84 милиони денари.

Кај ваков износ, банката ќе бара значително поголем и стабилен приход, бидејќи и месечната рата ќе биде повисока. За едно лице со просечна плата ваков кредит може да биде тешко достапен, па во пракса значајна улога може да имаат заедничките приходи на партнерите или членовите на домаќинството.

Токму затоа, кај станбените кредити сè почесто важен фактор се заедничките примања. Кога еден човек нема доволно висока плата за посакуваниот кредит, банката може да ги земе предвид приходите на солидарен должник, доколку ги исполнува условите. На тој начин кредитоспособноста на домаќинството може да биде повисока.

Сепак, поголемата кредитна способност не значи дека поголемиот кредит е и најдобрата одлука. Купувачот треба да ги пресмета и трошоците што доаѓаат со самото купување на недвижноста, како и трошоците за опремување, одржување и останатите месечни обврски.

Особено важно е да се внимава на каматната стапка и на тоа дали таа е фиксна или променлива. Дури и релативно мала разлика во каматата, кога кредитот се отплаќа со децении, може да значи значително различен вкупен износ што ќе го плати клиентот.

Затоа бројките за потребната плата треба да се сфатат само како ориентација, а не како гаранција дека банка ќе одобри конкретен кредит. Секој клиент се оценува индивидуално, а условите се разликуваат од банка до банка.

За граѓаните што планираат купување стан, најважно е прво да утврдат колкав кредит реално можат да поднесат, а потоа да бараат недвижност во тој ценовен ранг. Имено, станот може да се купи еднаш, но кредитната рата може да остане дел од семејниот буџет и во следните 20 или 30 години.