Македонија речиси го достигна европското ниво по користење интернет, но заостанува во дигиталните вештини

Македонците секојдневно поминуваат значително време на интернет, но тоа не значи дека дигиталните технологии ги користат и за сложени работни задачи, анализа или создавање содржини. Токму тука се појавува еден од најголемите дигитални јазови со Европската Унија.

Податоците на Евростат за 2025 година покажуваат дека Северна Македонија е релативно блиску до европското ниво кога станува збор за пристапот и секојдневната употреба на интернет. Сепак, кога употребата на дигиталните технологии се мери преку конкретни вештини, земјата останува значително под просекот на ЕУ.

Тоа значи дека високата интернет-поврзаност сама по себе не гарантира и високо ниво на дигитална писменост. Голем дел од населението може редовно да користи интернет, социјални мрежи, апликации и различни онлајн услуги, но тоа не значи дека истите технологии ги користи ефикасно за образование, работа или продуктивност.

Разликата станува особено видлива кога станува збор за посложени дигитални активности. Користењето интернет за пребарување информации е една работа, но анализирањето податоци, работа со дигитални алатки, создавање и уредување содржини или решавање технички проблеми бараат понапредни знаења.

Токму овие вештини стануваат сè поважни на пазарот на труд. Работните места во голем број сектори веќе подразбираат користење различни софтверски алатки, обработка на информации, комуникација преку дигитални платформи и работа со податоци. Со развојот на вештачката интелигенција и автоматизацијата, потребата од вакви знаења дополнително расте.

Проблемот за Македонија е што дигиталната инфраструктура и пристапот до интернет се развиваат побрзо од практичните вештини на населението. Со други зборови, граѓаните имаат пристап до технологијата, но не секогаш ги поседуваат знаењата потребни целосно да го искористат нејзиниот потенцијал.

Ова има директно влијание и врз економијата. Компаниите сè почесто бараат работници кои можат самостојно да користат дигитални алатки, да обработуваат информации и да се снаоѓаат во средина во која технологијата е составен дел од работниот процес. Недостигот на такви кадри може да стане дополнителна пречка за продуктивноста и конкурентноста на домашните компании.

Особено важно е што дигиталните вештини повеќе не се потребни само во ИТ-секторот. Тие стануваат дел од речиси секоја професија. Во администрацијата, финансискиот сектор, производството, трговијата, маркетингот, образованието и здравството, технологијата сè повеќе го менува начинот на кој се извршуваат работните задачи.

Затоа разликата меѓу бројот на луѓе кои користат интернет и бројот на луѓе кои имаат развиени дигитални вештини станува важен показател за состојбата на дигиталната трансформација во земјата.

Македонија, според податоците за 2025 година, има солидна основа во поглед на интернет-пристапот, но следниот чекор е многу покомплексен. Не станува збор само за тоа повеќе луѓе да бидат онлајн, туку тие да можат подобро да ја користат технологијата за учење, работа, анализа, создавање и решавање проблеми.

Токму развојот на овие вештини може да биде еден од клучните фактори за подобрување на продуктивноста и конкурентноста на македонската економија. Во спротивно, земјата ризикува да има население кое е добро поврзано со интернетот, но не го користи целосно потенцијалот што го нуди дигиталната економија.