Танкерите станаа пловечки златни рудници: превозот на нафта достигнува невидени цени

Светскиот пазар на танкери за превоз на нафта влегува во период на исклучително високи цени, поттикнати од растечката побарувачка за транспортен капацитет и зголемените ризици на клучните морски маршрути. Производителите на нафта сè почесто се обидуваат да обезбедат сопствени бродови, стравувајќи дека геополитичките тензии би можеле дополнително да го нарушат глобалниот транспорт.

Цената на најголемите категории танкери, и кај новите и кај релативно новите половни бродови, надмина 130 милиони долари. Според податоците на бродскиот брокер „Брамар“, тоа е највисоко ниво забележано од 2008 година. Истовремено, и цената на едногодишниот закуп на супертанкери достигна рекордни вредности.

Зад растот на цените стои комбинација од зголемена побарувачка и ограничена понуда на достапни бродови. Нафтените компании сакаат поголема контрола врз транспортот на сопствениот извоз, особено во услови на нестабилност на најважните морски патишта. Поради тоа, интересот за половни танкери е особено голем, бидејќи тие можат да бидат ставени во функција многу побрзо од новите бродови.

Еден од најголемите фактори што го менуваат пазарот е ризикот поврзан со Ормутскиот Теснец, тесен морски премин од исклучително значење за глобалната трговија со енергенси. Во нормални услови, низ него минува приближно една петтина од светската понуда на нафта. Секое нарушување на сообраќајот во овој дел од светот може да предизвика сериозни последици врз транспортните трошоци и глобалните цени на енергенсите.

Поради зголемениот ризик, компаниите кои немаат доволно сопствени бродови се принудени да понудат повисоки цени за да привлечат сопственици подготвени да ги преземат ризиците на овие маршрути. Тоа дополнително ја зголемува заработката на танкерите и создава услови за натамошен раст на цените на превозот.

Трендот веќе се гледа и во однесувањето на големите енергетски компании. ADNOC, една од водечките компании од Обединетите Арапски Емирати, во август купи шест супертанкери за транспорт на нафта и пет големи бродови за превоз на гас. Вредноста на трансакцијата достигна околу 1,3 милијарди долари, што покажува колку стратешки важен станува сопствениот транспортен капацитет.

За сопствениците на танкери, актуелната ситуација носи огромен потенцијал за заработка. Податоците на „Кларксон“ покажуваат дека приходите од транспорт на најголемите танкери на спот-пазарот се зголемиле за околу 20 проценти само во последната недела.

Највисоки суми се остваруваат на маршрутите кои се сметаат за најризични. Превозот на нафта меѓу Црвеното Море и Кина во одредени услови може да носи околу 318.000 долари дневно, додека на поединечни патувања од Ормут до Кина дневната заработка надминала и 550.000 долари.

Толку високите приходи покажуваат колку брзо геополитичкиот ризик може да се претвори во профит за сопствениците на бродови. Колку е поголем ризикот за пловидбата, толку повисока е премијата што превозниците можат да ја бараат за да го преземат тој ризик.

Дополнителен проблем е концентрацијата на транспортниот капацитет. Според достапните податоци, само 29 танкери учествуваат во повеќе од половина од влезовите и излезите низ Ормутскиот Теснец. Тоа значи дека секој дополнителен брод способен и подготвен да плови по оваа маршрута има исклучително висока вредност.

Сегашниот бум на пазарот на танкери затоа не е само приказна за повисоки цени на бродовите. Тој покажува и колку важна станува контролата врз транспортот во време на геополитички тензии. Нафтените компании се обидуваат да ја намалат зависноста од надворешни превозници, додека сопствениците на танкери ги користат ограничената понуда и високата побарувачка за да ги зголемат своите приходи.

Доколку ризиците на главните морски маршрути продолжат, а производителите на нафта продолжат да ги зголемуваат сопствените флоти, пазарот на танкери би можел да остане под силен притисок и во наредниот период. Во такви услови, бродовите што некогаш беа само транспортно средство стануваат стратешко средство вредно стотици милиони долари, а нивната дневна заработка на одредени маршрути достигнува суми какви што одамна не се видени во бродската индустрија.