Македонското вино бара спас во туризмот: Винарниците имаат нов план за иднината

Македонската винска индустрија се соочува со необична задача – да најде нови начини за продажба во време кога навиките на потрошувачите се менуваат, а дел од помладите генерации сè поретко го избираат виното како прв избор на пијалак. Винарниците затоа сè повеќе се свртуваат кон туризмот, винските патишта и посетителите кои минуваат низ земјата.

Македонија има значителен потенцијал за производство на вино. Вкупниот производствен капацитет се проценува на околу 180 милиони литри годишно, но реалното производство е нешто над половина од тој капацитет. Тоа покажува дека во земјата постои простор за поголемо искористување на лозарските и производствените ресурси, но и дека најголемиот предизвик не е само да се произведе вино, туку да се најде пазар за него.

Од произведените количества, повеќе од 65 милиони литри се однесуваат на амбалажирано вино. Оваа количина е приближно на нивото на вкупниот извоз кога во сметката ќе се вклучи и виното што се продава во рефусна форма.

Македонското вино одамна има свое место на регионалните и европските пазари. Значителен дел од амбалажираните вина завршува во Србија, додека рефусното вино има силно присуство на германскиот пазар. Балканските земји апсорбираат околу 20 милиони литри, додека извозот кон Европската Унија е приближно двојно поголем. На пазарите надвор од Европа и Балканот, сепак, македонското вино има многу поскромно присуство, со нешто повеќе од еден милион литри.

Токму овие бројки покажуваат дека иднината на домашната винска индустрија не може да се темели само на зголемување на производството. Потребни се нови пазари, посилен бренд и начини потрошувачите директно да се поврзат со македонското вино.

Еден од најочигледните одговори се туристите.

Македонија годишно ја посетуваат повеќе од еден милион туристи, а нивното присуство претставува можност која винската индустрија сè повеќе ја препознава. Наместо посетителот само да помине низ земјата, идејата е тој да застане, да посети винарија, да проба локални сорти и да понесе со себе шише македонско вино.

Во тој контекст, винскиот туризам може да стане многу повеќе од дополнителна услуга за винарниците. Тој може да биде начин домашниот производ да стигне до потрошувачот без посредници и истовремено да се претвори во туристичко искуство.

Особено интересен потенцијал имаат винските патишта долж автопатот Е-75, кој претставува една од главните сообраќајни врски низ земјата. Големиот број патници што минуваат низ Северна Македонија создава можност за развој на маршрути на кои туристите би можеле да застанат, да ги посетат винариите и подобро да ги запознаат локалните сорти и традицијата на производство.

Македонското лозарство има и нешто што може да биде важна предност во тој процес – препознатливи домашни сорти. Станушината, на пример, е една од сортите што се поврзуваат со традиционалното македонско винопроизводство и може да стане дел од приказната што се нуди на странските гости.

Покрај неа, домашната винска сцена располага со повеќе сорти и стилови кои можат да се претстават како дел од локалниот идентитет. Наместо македонското вино да се продава само како уште еден производ на полицата, целта е да се создаде приказна околу него – за лозарските региони, традицијата, храната и начинот на живот.

Промената на генерациските навики, сепак, останува сериозен предизвик. Помладите потрошувачи сè повеќе бараат алтернативи на класичните алкохолни пијалаци, а интересот за безалкохолни и нискоалкохолни производи расте на повеќе пазари.

Тоа значи дека винариите мора да размислуваат пошироко од традиционалната продажба. За дел од производителите иднината може да биде во нови производи, поинаков начин на презентација и посилно поврзување со гастрономијата и туризмот.

Истовремено, останува и прашањето со рефусното вино. Македонија произведува значителни количества кои не се продаваат во финална амбалажа, што значи дека поголем дел од додадената вредност се создава надвор од земјата. Кога виното се продава како готов производ со сопствен бренд, можноста за поголема заработка и препознатливост е значително поголема.

Затоа идниот развој на македонското винарство не се сведува само на тоа колку литри може да произведе земјата. Многу поважно е колку од тие литри можат да се претворат во препознатлив македонски производ со повисока вредност.

Од традиционалните сорти до современите вински тури, македонските винарници сè повеќе се обидуваат да ја прошират својата публика. Наместо да зависат само од големите извозни пазари, тие имаат можност дел од потрошувачите да ги доведат директно во лозјата и визбите.

Ако тој потенцијал се искористи, туристите би можеле да станат важен дел од новата стратегија на македонското винарство. Еден посетител што ќе проба локално вино во Македонија денес, утре може да стане негов купувач и на друг пазар.

Во време кога навиките на потрошувачите се менуваат, можеби токму тоа е планот Б што на македонското вино му е потребен: помалку зависност од големи количини и евтин извоз, а повеќе приказна, бренд, туризам и производ со потекло кое потрошувачот ќе го памети.