Саудиска Арабија го гради градот на иднината: 500 милијарди долари за проект што треба да го смени светот

Саудиска Арабија вложува огромни средства во еден од најамбициозните градежни и економски проекти во светот. Проектот NEOM, чија вредност се проценува на околу 500 милијарди долари, е замислен како нова урбана, индустриска и туристичка зона на северозападот од земјата, покрај Црвеното Море.

NEOM е дел од пошироката стратегија „Vision 2030“, со која Саудиска Арабија се обидува постепено да ја намали зависноста од нафтата и да создаде нови извори на економски раст. Во планот се туризмот, технологијата, индустријата, логистиката и обновливата енергија, а NEOM треба да биде едно од главните места каде што овие идеи ќе се претворат во реалност.

Најпознатиот дел од проектот е The Line, футуристички град кој првично беше замислен како линеарна урбана структура долга околу 170 километри. Наместо класичен град со улици и автомобили, идејата е жителите да имаат пристап до најважните услуги и содржини на кратко растојание од своите домови.

Градот е замислен со силен фокус на технологијата, автоматизацијата и обновливите извори на енергија. Наместо традиционалниот модел на ширење на градовите, The Line треба да претставува целосно поинаков пристап кон урбаното живеење.

Сепак, грандиозните планови во меѓувреме претрпеа промени. Обемот и динамиката на изградбата повеќепати беа преиспитувани, што отвори прашања дали сите првично најавени делови ќе бидат реализирани токму во замислената форма.

NEOM, всушност, не е само еден град. Проектот опфаќа повеќе различни целини со различна намена. Покрај The Line, тука се и Oxagon, замислен како индустриски и логистички центар, Trojena, планирана како планинска туристичка дестинација, како и Sindalah, наменета за луксузен туризам.

Токму затоа сумата од околу 500 милијарди долари не се однесува на изградбата на една зграда или еден град, туку на огромен развоен проект кој треба да опфати повеќе сектори и различни видови инфраструктура.

За Саудиска Арабија, зад оваа инвестиција стои многу поголема цел. Земјата сака да привлече странски капитал, да создаде нови работни места и да развие економски активности кои нема да зависат директно од производството и извозот на нафта.

NEOM треба да послужи и како своевидна лабораторија за нови технологии. Во плановите значајно место имаат автоматизацијата, современата инфраструктура, чистата енергија и дигиталните технологии, со идеја земјата да се позиционира како еден од важните центри на идната економија.

Но, колку што е амбициозен проектот, толку се големи и предизвиците. Изградбата на огромни урбани и инфраструктурни комплекси во пустинска област бара огромни финансиски средства, сложена логистика и години работа. Дополнително, останува прашањето колку од првичните визии ќе бидат реализирани во целост и колку ќе чини конечната верзија на проектот.

И покрај сомнежите, NEOM веќе стана симбол на економската трансформација што Саудиска Арабија се обидува да ја спроведе. Наместо да се потпира само на богатството од нафтата, земјата сака да создаде нова економија базирана на туризам, технологија, индустрија и инвестиции.

Ако најголем дел од плановите бидат реализирани, NEOM би можел да стане еден од најголемите урбани и инфраструктурни потфати во современата историја. Ако, пак, проектот продолжи да се намалува и прилагодува, и тогаш ќе остане значаен како пример за обидот една од најбогатите нафтени економии во светот со огромни инвестиции да го подготви своето следно поглавје.

Во секој случај, Саудиска Арабија со NEOM не гради само нови објекти. Таа се обидува да изгради економија што треба да функционира и во времето кога нафтата повеќе нема да биде главниот двигател на нејзиниот развој.