Дали роботите ќе ги освојат музичките топ-листи? Вештачката интелигенција веќе прави хитови

Вештачката интелигенција веќе не е само експеримент во музичките студија. Технологијата сè почесто станува дел од процесот на создавање песни, а некои музичари веќе отворено признаваат дека користат генеративни алатки во својата работа. Она што до неодамна беше тема за иднината, сега стигнува до стриминг платформите, музичките топ-листи и големата поп-култура.

Еден од примерите е американскиот рапер Тајга, кој на својот нов албум „$tarface“ користел вештачка интелигенција при создавањето на синтисајзерските делови со ретро звук. Тој нагласува дека текстовите ги напишал самиот и дека вокалите се негови, но не ја крие улогата на технологијата во продукцијата. За него, вештачката интелигенција е само уште една алатка во студиото, слично на начинот на кој некогаш била прифатена технологијата Auto-Tune.

Сепак, споредбата не ги убедува сите. Признанието на Тајга предизвика остри реакции кај дел од публиката и музичката заедница, а критиките покажуваат дека прашањето повеќе не е само дали вештачката интелигенција може да создава музика, туку и дали таквата музика треба да се смета за рамноправна со онаа зад која стои целосно човечки креативен процес.

Во меѓувреме, технологијата добива поддршка и од познати имиња во музичката индустрија. Продуцентот Тимбаленд започна проект наречен Stage Zero, насочен кон таканаречени „A-Pop“ изведувачи, а меѓу првите имиња е TaTa, претставена како виртуелен музички артист создаден со помош на вештачка интелигенција. Тоа покажува дека дел од индустријата веќе не гледа на ВИ само како на алатка за музичарите, туку и како можен извор на целосно нови изведувачи.

И други познати артисти експериментираат со оваа технологија. Грајмс со години им дозволува на своите фанови да создаваат песни со лиценцирана верзија на нејзиниот глас, при што приходите се делат според договорени услови. Во исто време, се појавуваат и виртуелни изведувачи кои собираат огромен број прегледи и слушања иако зад нив не стои човек во традиционалната смисла на зборот.

Токму тука започнува најголемата дилема за музичката индустрија. Ако машината може за неколку минути да создаде песна, мелодија, аранжман и вокал, што се случува со музичарите кои со години учат, компонираат, снимаат и инвестираат во својата работа?

Прашањето станува уште посложено поради начинот на кој се обучуваат генеративните музички системи. Вештачката интелигенција не создава во вакуум. Нејзините модели се развиваат врз огромни количества постоечка музика, што ја отвора дилемата дали делата на човечките автори се користат без нивна согласност за создавање технологии што потоа можат да им станат конкуренција.

Токму затоа авторските права се претворија во едно од најжешките прашања во новата музичка ера. Судовите и законодавците сè уште се обидуваат да утврдат каде завршува дозволеното технолошко користење, а каде започнува повредата на правата на авторите. Со оглед на брзиот развој на технологијата, законите тешко успеваат да го следат темпото со кое се менува индустријата.

Дополнителен проблем е тоа што слушателите често не знаат што навистина слушаат. Песна создадена целосно со вештачка интелигенција може да звучи како дело на професионален музичар, а платформите не секогаш јасно означуваат дека содржината е машински генерирана. Така, границата меѓу човечката и вештачката креативност станува сè потешко препознатлива.

Бројките покажуваат дека не станува збор за маргинална појава. Сè повеќе луѓе користат ВИ алатки за создавање музика, додека платформите се соочуваат со огромен прилив на нова содржина. За разлика од човечките музичари, машините можат практично без ограничување да произведуваат нови песни, што создава ризик пазарот да биде преплавен со евтина и лесно достапна музика.

За професионалните музичари тоа може да значи нов вид конкуренција. Не станува збор само за тоа дали ВИ ќе замени некој композитор или продуцент, туку и за можноста бесконечната понуда на машински создадена музика да ја намали вредноста на човечкиот труд. Ако слушателот има милиони песни на располагање, а платформите заработуваат од времето поминато во слушање, секоја нова песна се натпреварува за истиот ограничен простор на вниманието.

Сепак, постои важна разлика меѓу музичар кој користи вештачка интелигенција како помошно средство и целосно автоматизирано создавање музика. Во првиот случај, артистот и понатаму носи креативни одлуки, пишува, пее, компонира или продуцира, додека технологијата му помага да го реализира замисленото. Во вториот случај, човечката улога може да биде сведена на едноставно внесување инструкции и објавување на резултатот.

Токму затоа иднината на музиката веројатно нема да се сведе на едноставна поделба меѓу луѓето и машините. Вештачката интелигенција веќе влезе во индустријата и тешко дека ќе исчезне. Вистинската битка допрва ќе се води околу тоа кој ги поседува податоците со кои се обучуваат системите, кој има право на гласот и стилот на еден артист, како се распределуваат приходите и, пред сè, дали слушателите ќе знаат кога песната што ја слушаат е создадена од човек, од машина или од нивна комбинација.

Музичката индустрија затоа се наоѓа пред пресвртница. Вештачката интелигенција веќе не е технологија што се тестира зад затворени врати, туку инструмент што стигнува до најголемата публика. Прашањето повеќе не е дали ВИ ќе стане дел од музиката, туку какви правила ќе ја одредат нејзината улога и дали во трката за брза и евтина содржина ќе остане доволно простор за она што музиката отсекогаш ја правело посебна – човечката идеја, емоција и личен потпис.