Уште колку долго Кина ќе може да ја продава вештачката интелигенција по неверојатно ниски цени?

Кинеската вештачка интелигенција последниве години се наметна како еден од најголемите предизвици за американските технолошки компании. Модели кои нудат високи перформанси по значително пониска цена од конкурентите од Силициумската Долина го забрзаа ширењето на ВИ, но зад евтините услуги се појавува едно многу посложено прашање: колку долго ваквиот бизнис модел може да биде профитабилен?

Ценовната битка во Кина станува сè пожестока. Компаниите се натпреваруваат не само во квалитетот на моделите, туку и во тоа кој ќе понуди поевтин пристап до нив. Тоа е добра вест за корисниците, но може да биде проблем за самите производители, бидејќи развојот и работењето на напредните модели бараат огромни количества компјутерска моќ, енергија и скапа инфраструктура.

Најновиот сигнал дека периодот на екстремно ниски цени можеби се приближува до пресврт дојде од DeepSeek. Кинеската компанија најави значително поскапување на пристапот до своите V4 модели, при што новите цени зависат и од тоа дали услугата се користи во периоди на најголема или помала побарувачка. Зголемувањето кај одредени услуги достигнува и повеќе од десетпати. Новите цени стапуваат во сила во август, а и покрај поскапувањето, услугата останува поевтина од дел од конкурентите.

Овој потег покажува колку е тешко да се одржува моделот во кој моќната ВИ се продава речиси по цена на услугата. Кога повеќе компании истовремено ги намалуваат цените за да привлечат корисници, профитната маржа се стеснува. Дополнително, колку повеќе луѓе ги користат моделите, толку повеќе растат трошоците за нивното работење.

Токму тука се наоѓа една од најголемите дилеми за кинеската ВИ индустрија. Евтината ВИ може да привлече огромен број корисници и да ја забрза употребата на технологијата во компании, индустријата и секојдневниот живот. Но, доколку цените се премногу ниски, тешко е да се обезбеди доволно приход за долгорочно финансирање на развојот на нови модели.

Кинескиот пазар сепак има една голема предност. Конкуренцијата меѓу домашните компании е исклучително силна, а корисниците имаат пристап до голем број модели. На пазарот се присутни имиња како DeepSeek и Qwen, но и модели од компании како Xiaomi, Tencent и други технолошки играчи. Ценовниците покажуваат колку ниско може да падне пристапот до напредните модели: некои кинески ВИ услуги се нудат за само неколку центи до еден долар за милион токени, зависно од моделот и видот на употребата.

За корисниците тоа создава необична ситуација. Напредните алатки стануваат сè подостапни, а компаниите можат да експериментираат со ВИ без да издвојуваат огромни буџети. Но, зад секое прашање, генериран текст или сложена задача стојат сервери, процесори, меморија и центри за податоци кои мора да се платат.

Затоа економската вредност на ВИ постепено може да се префрла од самите модели кон инфраструктурата што им овозможува да работат. Компаниите што произведуваат чипови, градат центри за податоци или обезбедуваат облачни услуги би можеле да имаат значајна улога без оглед на тоа кој модел ќе биде најпопуларен. И актуелните анализи укажуваат дека евтините модели не мора нужно да ја намалат побарувачката за инфраструктура. Напротив, пониските цени можат да доведат до толку голем раст на употребата што вкупната потреба за компјутерски ресурси дополнително ќе се зголеми.

Тоа значи дека ценовната војна можеби нема да биде само борба за корисници, туку и борба за тоа кој ќе преживее доволно долго за да изгради одржлив бизнис. Компаниите можат да се откажат од дел од профитот за да стекнат пазарен удел, но на крајот ќе мора да најдат начин да ги покријат огромните трошоци за развој и работење.

Во меѓувреме, кинеската ВИ индустрија продолжува брзо да напредува. Отворените модели од Кина сè повеќе се користат и надвор од земјата, вклучително и во научни истражувања. Една неодамнешна анализа на повеќе од 21 милион научни трудови покажува дека употребата на отворени модели расте, при што кинеските модели имаат особено силно присуство во истражувањата поврзани со кинеските институции.

Сепак, прашањето за профитот останува отворено. ВИ индустријата може да биде исклучително вредна дури и ако самите модели се евтини, но тогаш приходите мора да се создаваат на други места – преку специјализирани апликации, корпоративни услуги, облачни платформи, чипови и инфраструктура.

Зголемувањето на цените на DeepSeek затоа може да се гледа како повеќе од обична промена на ценовник. Тоа е сигнал дека и во Кина почнува да се поставува истото прашање што го мачи целиот глобален ВИ сектор: колку долго може да трае трката во која сите се обидуваат да бидат најевтини?

Одговорот веројатно нема да го даде компанијата со најниска цена, туку онаа што ќе успее да најде рамнотежа меѓу моќта на технологијата, бројот на корисници и трошоците за нејзиното работење. Бидејќи евтината вештачка интелигенција можеби е одлична стратегија за освојување на пазарот, но не мора да биде и добра стратегија за траен профит.