Кои работници можат да бидат мирни? Овие 10 професии најтешко ги заменува вештачката интелигенција

Вештачката интелигенција за само неколку години успеа да промени голем дел од пазарот на трудот. Од пишување и анализа на податоци до програмирање, администрација и корисничка поддршка, технологијата сè почесто презема задачи кои досега ги извршуваа луѓе. Но, и покрај брзиот развој на алгоритмите и автономните системи, постојат професии во кои човечката присутност и понатаму е тешко заменлива.

Особено отпорни на автоматизација се работните места што бараат физичка сила, брза реакција, просторна ориентација, истовремено следење на повеќе ситуации и способност за препознавање опасност во реално време. Во такви услови, човекот мора да донесува одлуки во дел од секундата, често без можност однапред да го предвиди развојот на ситуацијата.

Токму овие карактеристики ги анализирала платформата за развој на кариера Resume Now, користејќи податоци од американската база на занимања O*NET. Во анализата се издвоени шест способности што се особено важни за професиите кои потешко можат да бидат целосно автоматизирани: физичка издржливост, сила, брзина на реакција, просторна ориентација, способност за извршување повеќе задачи истовремено и препознавање опасности.

Според експертот за кариера Кит Спенсер, отпорноста на овие професии не произлегува само од фактот што станува збор за физичка работа. Клучот е во комбинацијата на човечка проценка, искуство, брзо донесување одлуки и одговорност во непредвидливи ситуации.

На врвот се пожарникарите. Нивната работа е комбинација од физичка подготвеност, брзи реакции, ориентација во простор и проценка на ризик. Кога пожарникар влегува во објект зафатен од пламен, условите можат да се променат за неколку секунди. Температурата, чадот, конструкцијата на зградата и движењето на луѓето создаваат ситуација во која е потребна човечка проценка во реално време.

Меѓу професиите кои тешко се заменуваат со вештачка интелигенција се и пилотите и воздухопловните инженери. Современите авиони располагаат со исклучително напредни автоматизирани системи, но пилотот и понатаму мора да следи голем број параметри, да реагира на неочекувани ситуации и да донесува одлуки кога нешто ќе тргне надвор од предвиденото.

Високо на листата се и работниците кои склопуваат префабрикувани и мобилни објекти. Нивната работа бара физичка сила, издржливост и способност да се забележи проблем кој можеби не може однапред да се предвиди со компјутерски модел. Работата на терен често се разликува од онаа во контролирана фабричка средина.

Слично е и со сечачите на дрвја. Работата на височина, употребата на тешка опрема и постојаната опасност од паѓање гранки или дрвја бараат концентрација и исклучително брза реакција. Еден погрешен чекор може да има сериозни последици.

На листата се и работниците кои поставуваат и одржуваат челични и метални конструкции. Нивната професија бара сила, координација и издржливост, но и постојано проценување на безбедноста на градилиштето. Условите на терен не се секогаш исти, па искуството и способноста за брзо реагирање имаат голема улога.

Отпорни на целосна автоматизација се и операторите на нафтени и гасни бунари. Тие работат со тешка опрема и во средини во кои безбедноста е од огромно значење. Потребна е постојана внимателност, препознавање на потенцијални проблеми и правилна реакција доколку се појави опасност.

Слични предизвици имаат и работниците во подземните рудници. Под земја просторната ориентација и способноста да се препознаат ризиците се особено важни. Условите можат нагло да се променат, а работникот мора да реагира и во ситуации во кои нема доволно време за детална анализа.

На листата повторно се појавуваат комерцијалните пилоти, токму поради сложеноста на нивната работа. Управувањето со летот подразбира навигација, следење повеќе системи, комуникација и проценка на ризик. Иако автоматизацијата во авијацијата е исклучително развиена, човечкиот фактор останува клучен кога се појавуваат неочекувани ситуации.

Меѓу професиите кои бараат високо ниво на човечка проценка се и професионалните рибари и ловци. Тие работат во природна средина која не може целосно да се контролира. Временските услови, движењето на животните, водата и теренот можат да се променат без предупредување, што бара искуство, физичка подготвеност и брза проценка.

Десеттото место го заземаат шумските дрвосечачи, чија работа носи голем број физички ризици. Освен сила и издржливост, потребни се добри рефлекси и способност навреме да се забележи опасноста во околината.

Интересот за ваквите професии расте во време кога стравот од губење на работните места поради вештачката интелигенција станува сè поголем. Истражувањата покажуваат дека значителен дел од професионалците би размислиле за физички и занаетчиски професии доколку тие нудат подобра заработка и поголема долгорочна сигурност.

Сепак, пораката на анализата не е дека само физичките професии ќе бидат безбедни во иднина. Напротив, најважната лекција е дека работниците треба да развиваат способности кои тешко се автоматизираат.

Критичкото размислување, решавањето сложени проблеми, правилната проценка во непредвидливи ситуации, комуникацијата и способноста за приспособување стануваат сè поважни. Истовремено, познавањето на вештачката интелигенција може да биде предност дури и за професиите кои на прв поглед немаат никаква врска со технологијата.

Вештачката интелигенција можеби ќе стане подобра во анализирањето податоци, пишувањето код и извршувањето повторливи задачи, но сè уште тешко се снаоѓа во хаотична, непредвидлива и физички опасна средина во која одлуката мора да се донесе веднаш.

Затоа иднината на пазарот на трудот веројатно нема да биде едноставна поделба меѓу работни места што ќе исчезнат и оние што ќе останат. Сè повеќе ќе се бараат луѓе кои знаат да ја користат технологијата, но истовремено поседуваат нешто што алгоритмите тешко го копираат: искуство, расудување, одговорност и способност да реагираат кога реалноста ќе отстапи од планот.