Егзодус што никој не може да го запре: Македонија останува без 4900 првачиња

Новата учебна година ќе започне со сериозен демографски сигнал. Според првичните проценки, на 1 септември во училишните клупи ќе седнат околу 4.900 првачиња помалку отколку минатата година. Иако конечните бројки ќе бидат познати по завршувањето на сите уписи, Министерството за образование и наука очекува разликата да не биде помала од 3.000 ученици.

Овој пад не е само проблем за образовниот систем. Денешните 4.900 првачиња помалку значат илјадници помалку средношколци, студенти и, најважно, помалку работници во следните две децении. Тоа директно ќе влијае врз пазарот на трудот, врз можностите на компаниите да најдат кадар и врз целокупната економска активност.

Македонија веќе се соочува со недостиг од работници во повеќе сектори, а демографските показатели покажуваат дека ситуацијата дополнително ќе се влошува. Ако секоја нова генерација е сè помала, државата ќе располага со сè помал број луѓе што ќе работат, ќе создаваат нова вредност, ќе плаќаат даноци и ќе го финансираат пензискиот, здравствениот и образовниот систем.

Економистите предупредуваат дека продолжувањето на ваквите трендови носи сериозни последици. Помалата работна сила значи помало производство, послаб економски раст, намалена конкурентност и сè поголем притисок врз јавните финансии. Компаниите ќе имаат сè потешкотии да најдат квалификувани работници, што може да ги одврати и домашните и странските инвестиции.

Проблемот дополнително го засилува иселувањето на младите. Освен што се раѓаат помалку деца, значителен број млади ја напуштаат државата во потрага по подобри услови за живот и работа. Така, Македонија истовремено губи и сегашна и идна работна сила.

Денешните 4.900 празни места во прво одделение утре ќе значат 4.900 помалку потенцијални работници, инженери, лекари, наставници, занаетчии и претприемачи. Тоа е демографски аларм кој не ја засега само образовната политика, туку и иднината на македонската економија. Без доволно млади луѓе, сè потешко ќе се одржува економскиот раст, а државата ќе се соочува со сè поголем недостиг од работна сила и сè поголем товар врз институциите.