Мостот на мистеријата: Русија и Северна Кореја отвораат нова врска, но прашањето останува – туризам или нешто друго?

На еден од најизолираните делови на светот, далеку од очите на глобалната јавност, Русија и Северна Кореја го градат првиот патен мост што директно ќе ги поврзе двете земји. Проектот се претставува како чекор кон развој на трговијата, туризмот и економската соработка, но неговата изградба во време на војната во Украина предизвикува бројни прашања и сомнежи.

Мостот се гради во рускиот Далечен Исток, во областа Хасан, малечка населба со помалку од 500 жители, сместена на границата со Северна Кореја. Овој регион со години важи за едно од најизолираните места во Русија, оддалечено илјадници километри од Москва.

Досега единствената копнена врска меѓу двете земји беше железничкиот мост познат како „Мост на корејско-руското пријателство“, изграден уште во 1959 година преку реката Тумен. Новиот патен мост се гради паралелно со него и треба да овозможи директен транспорт на возила меѓу двете држави.

Русија и Северна Кореја официјално тврдат дека станува збор за инфраструктурен проект кој ќе ја зголеми трговската размена, ќе ја подобри логистиката и ќе создаде нови можности за економски развој на пограничните региони. Москва наведува дека мостот ќе придонесе за зајакнување на економските и културните врски меѓу двете земји.

Сепак, времето и околностите во кои се гради овој мост предизвикуваат сериозни сомнежи кај дел од аналитичарите. Проектот доаѓа во период на брзо приближување меѓу Москва и Пјонгјанг, особено по руската инвазија врз Украина во 2022 година, кога двете земји се најдоа под силен притисок од западните санкции.

Во 2024 година, рускиот претседател Владимир Путин и севернокорејскиот лидер Ким Јонг Ун потпишаа договор за стратешко партнерство, кој значително ја продлабочи соработката меѓу двете држави. Освен политичките односи, посебно внимание привлече воената соработка, вклучително и испораките на оружје и наводното ангажирање севернокорејски војници во поддршка на Русија во војната против Украина.

Токму поради тоа, во Киев постои стравување дека новиот мост би можел да има и воена намена, односно да овозможи полесен и побрз транспорт на луѓе и материјали меѓу Северна Кореја и Русија.

Дополнителни сомнежи создава и економската логика на проектот. Според достапните податоци, трговската размена меѓу Русија и Северна Кореја во текот на 2024 година била околу 34 милиони долари. Во исто време, изградбата на мостот и придружната инфраструктура се проценува на околу 100 милиони долари. На градилиштето се забележуваат големи складишни објекти, царински капацитети, простор за камиони и друга инфраструктура што укажува на сериозно планиран транспортен коридор.

Прашањето што се поставува е дали навистина станува збор за проект насочен кон туризмот и економијата. Северна Кореја е една од најзатворените земји во светот, со строго контролирано движење на странски посетители и ограничена туристичка инфраструктура. Иако Москва во последните години се обидува да го зголеми бројот на руски туристи што ја посетуваат земјата, интересот останува многу мал.

Руски граѓани кои сакаат да патуваат во Северна Кореја најчесто се насочуваат кон главниот град Пјонгјанг, а не кон оддалечениот североисточен дел каде што се гради мостот. Огромната оддалеченост, строгите правила и ограничената туристичка понуда го прават регионот малку веројатна дестинација за масовен туризам.

Затоа, дел од експертите сметаат дека економските аргументи можеби не се единствената причина зад овој проект. Новата патна врска може да има пошироко стратешко значење за двете земји, особено во услови кога Русија бара нови партнери и транспортни канали, а Северна Кореја се обидува да ја зацврсти соработката со Москва.

Мостот над реката Тумен можеби ќе стане само уште една инфраструктурна врска на картата на светот, но неговата симболика е многу поголема. Тој ја покажува новата геополитичка реалност во која Русија и Северна Кореја се приближуваат сè повеќе, додека остатокот од светот внимателно следи дали зад економските најави се крие и некоја поширока стратешка цел.