Скопје станува град само за богатите: Просечната плата исчезнува за кирија

Скопје сè повеќе се претвора во град во кој сопствен дом, па дури и изнајмувањето стан, станува недостижен луксуз за голем број млади луѓе. Додека цените на кириите и недвижностите континуирано растат, платите не успеваат да го следат тоа темпо, па сè поголем дел од месечните приходи завршуваат за основниот трошок – покривот над глава.

Податоците за просечните месечни кирии покажуваат дека најскапо е во Центар, каде за стан во просек се издвојуваат околу 420 евра. Следуваат Аеродром со просечна кирија од 390 евра, Карпош со околу 380 евра, Гази Баба со 360 евра, Кисела Вода со 350 евра, додека најниска просечна цена меѓу поголемите скопски општини има во Ѓорче Петров, каде изнајмувањето стан чини околу 310 евра месечно.

Кога овие бројки ќе се споредат со просечната нето-плата од околу 700 евра, пресметката е повеќе од загрижувачка. Само за кирија се издвојуваат меѓу 44 и 60 проценти од месечниот приход, во зависност од тоа каде живее закупецот. Тоа значи дека за многумина речиси половина, а во некои случаи и значително повеќе од половина од заработката исчезнува уште пред да бидат платени сметките, храната, превозот, интернетот или другите секојдневни трошоци.

Во реалноста, работник со просечна плата мора да работи речиси до дваесеттиот ден во месецот само за да ја обезбеди киријата. Практично, поголемиот дел од заработката се троши за домување, а остатокот треба да биде доволен за сите други животни потреби. За многу семејства и млади кои живеат сами, тоа значи постојано кратење на трошоците, откажување од планови и сè потешко создавање финансиска сигурност.

Особено погодени се младите кои првпат се вработуваат или се обидуваат да се осамостојат. Со почетни плати кои често се и под просекот, изнајмувањето стан без дополнителна финансиска поддршка од родителите станува речиси невозможно. Како последица, многумина подолго остануваат да живеат со семејството, делат стан со повеќе цимери или ја разгледуваат можноста за заминување во странство во потрага по подобри услови за живот.

Дополнителен проблем претставуваат и високите цени на становите за продажба. Иако голем број граѓани би сакале наместо кирија да отплаќаат кредит за сопствен дом, високите цени на квадратниот метар и условите за кредитирање ја прават оваа опција недостижна за голем дел од населението. Така, многумина остануваат „заробени“ на пазарот на кириите, каде цените продолжуваат да растат.

Економистите со години предупредуваат дека растот на трошоците за домување мора да биде придружен со реален раст на приходите, во спротивно се намалува куповната моќ и се продлабочуваат социјалните разлики. Домувањето, кое треба да биде основна животна потреба, сè повеќе станува најголемиот финансиски товар за скопјани.

Скопје денес е град во кој многу млади работат цел месец, но сè потешко можат да си дозволат самостоен живот. Додека кириите поставуваат нови рекорди, а платите растат многу побавно, прашањето дали просечната заработка е доволна за достоинствен живот станува една од најголемите економски и социјални дилеми со кои се соочуваат граѓаните.