Работат по две работи за да ги платат сметките: Сè повеќе луѓе бараат дополнителна заработка поради високите трошоци

Работата со скратено работно време или дополнителниот ангажман по редовното работно време станува сè почеста појава меѓу граѓаните, а главната причина е сè потешкото покривање на месечните трошоци со само една плата. Иако просечните примања постепено растат, тие во голем број случаи не го следат темпото на поскапувањата, поради што многу семејства се принудени да бараат дополнителен извор на приходи за да го завршат месецот без финансиски проблеми.

Сметките за струја, вода и греење, високите цени на храната, кириите, кредитите и останатите секојдневни трошоци значително го оптоваруваат домашниот буџет. За голем број вработени, една плата повеќе не е доволна да ги покрие сите обврски, па по завршувањето на редовното работно време продолжуваат со дополнителна работа за да обезбедат уште неколку илјади денари месечно.

Економистите оценуваат дека токму ниските плати во однос на реалните трошоци за живот се главната причина за растот на ваквиот вид ангажмани. Според нив, кога приходите не можат да ги следат основните животни потреби, граѓаните најчесто не можат дополнително да штедат, туку се принудени да работат повеќе.

Дополнителната работа повеќе не е карактеристична само за студентите или сезонските работници. Денес втор ангажман имаат вработени во јавниот и приватниот сектор, родители, пензионери, па дури и лица со стабилни работни места кои сакаат да создадат финансиска сигурност или да ги покријат зголемените месечни расходи.

Најголема побарувачка има во услужните дејности. Доставата на храна, работата во угостителството, трговијата, кол-центрите, административната поддршка и внесувањето податоци се меѓу најчестите дополнителни ангажмани. Во исто време, дигиталната економија отвора нови можности за работа од дома, каде што сè повеќе се бараат лица за управување со социјални мрежи, пишување содржини, преведување, графички дизајн, обработка на фотографии и изработка на кратки видеа.

Сè почести се и повремените ангажмани кои траат само еден или неколку дена. Помош при преселби, чистење станови, фотографирање настани, сезонски работи или краткорочни услуги се дел од активностите преку кои граѓаните се обидуваат да го зголемат својот приход. Ваквите работи најчесто се договараат брзо и се исплаќаат веднаш, но експертите предупредуваат дека токму овде постои најголем ризик од непријавена работа.

Според стручњаците за работни односи, дополнителниот ангажман може да биде корисен доколку е законски регулиран и работниците имаат соодветна заштита. Во спротивно, постои опасност луѓето да работат без договор, без здравствено и пензиско осигурување и без гаранција дека ќе ја добијат договорената исплата.

Од аспект на работодавачите, ваквиот модел често е практично решение. Во угостителството, трговијата и услужниот сектор потребата од работници се менува во зависност од денот, сезоната или обемот на работа. Наместо постојано вработување, компаниите сè почесто ангажираат лица за неколку часа дневно, за викенди или за одредени периоди кога побарувачката е најголема.

Но, зад зголемениот број дополнителни работни ангажмани стои и другата страна на приказната – заморот. Голем дел од луѓето работат по десет, дванаесет, па и повеќе часови дневно, што остава малку време за одмор, семејството и личниот живот. Дел од нив дополнително работат за да отплаќаат кредити, да обезбедат подобро образование за децата или да заштедат за поголеми трошоци, додека други едноставно немаат избор бидејќи редовната плата не им е доволна.

За младите, ваквите ангажмани често претставуваат можност да стекнат работно искуство и практични вештини уште пред да најдат постојано вработување. Сепак, економските аналитичари предупредуваат дека дополнителната работа не смее да стане трајна замена за стабилно работно место со достоинствена плата.

Особено брзо расте бројот на работни задачи што можат да се извршуваат од дома. Со компјутер, интернет и неколку слободни часа навечер, многумина работат за домашни или странски компании и остваруваат дополнителни приходи. Овој модел нуди поголема флексибилност, но воедно создава и ризик работното време практично никогаш да не заврши.

Економистите очекуваат овој тренд да продолжи и во наредниот период. Додека платите не го достигнат нивото што ќе им овозможи на граѓаните достоинствено да ги покриваат месечните трошоци, дополнителната работа ќе остане неопходност, а не избор. За многу семејства, вториот ангажман веќе не претставува начин за поголем комфор, туку единствено решение за да се платат сметките и да се обезбеди нормално функционирање до крајот на месецот. Денешната слика на пазарот на труд покажува дека сè повеќе луѓе работат по две работи, не затоа што сакаат повеќе луксуз, туку затоа што една плата сè почесто не е доволна за пристоен живот.