Дали кинеските производи тајно влегуваат на европскиот пазар преку Балканот?

Европската комисија разгледува можност да отвори истрага за увозот на одредени градежни материјали од неколку земји од Западен Балкан поради сомневања дека преку нив се заобиколуваат трговските мерки што Европската Унија ги воведе за одредени кинески производи. Во фокусот на евентуалната постапка се таканаречените мрежести ткаенини, материјали кои широко се користат во фасадните системи и топлинската изолација на објектите.

Според информациите, постои сомневање дека овие производи се произведуваат од кинески стаклени влакна, за кои веќе важат антидампинг и антисубвенциски давачки при директен увоз во Европската Унија. Брисел се сомнева дека дел од производството или склопувањето се префрла во земји од Западен Балкан, по што готовите производи се извезуваат на европскиот пазар.

Ова прашање се отвора во период кога Европската комисија ги засилува напорите за справување со, како што оценува, нелојалните трговски практики и растечкиот прилив на евтина кинеска стока. Европската Унија веќе подолг период предупредува дека големиот трговски дисбаланс со Кина создава сериозен притисок врз европската индустрија, поради што се разгледуваат дополнителни механизми за заштита на домашните производители.

Брисел и Пекинг од јуни водат разговори за подобрување на трговските односи и намалување на нерамнотежата во размената. До есен се очекуваат конкретни резултати од овие преговори, кога еврокомесарот за трговија Марош Шефчовиќ треба да ја посети Кина.

Европската комисија веќе најави дека, доколку утврди обиди за избегнување на постојните мерки, ќе ги искористи сите расположливи инструменти за трговска одбрана. Тоа може да значи отворање официјални истраги, воведување нови давачки или проширување на постојните ограничувања за увоз.

Стаклените влакна се клучна суровина во производството на мрежести ткаенини, а европските институции сметаат дека дел од кинеските производители ги пласираат овие материјали по цени кои не ја одразуваат реалната пазарна вредност, создавајќи нелојална конкуренција за производителите во ЕУ. Поради тоа, Унијата во изминатите години воведе повеќе антидампинг мерки за вакви производи, вклучително и за одредени производи произведени надвор од Кина, но со кинески суровини или капитал.

Податоците од индустријата покажуваат дека во Европската Унија годишно се произведуваат околу еден милион тони стопено стакло во фабрики лоцирани во повеќе земји-членки. Истовремено, производствениот капацитет на Кина за стаклени влакна е значително поголем од вкупната побарувачка на европскиот пазар, што дополнително ја зголемува загриженоста кај европските производители.

Во последните месеци се зголемува бројот на случаи во кои кинески компании се предмет на проверки поради сомневања за нелојални трговски практики во различни индустриски гранки. Истовремено, дел од европските индустриски здруженија бараат побрзи постапки и поефикасни механизми за заштита на европското производство.

Дополнително, лидерите на земјите-членки неодамна ѝ дадоа мандат на Европската комисија да ги преиспита и модернизира инструментите за трговска одбрана. Меѓу мерките што се разгледуваат се нови царини, увозни квоти и други механизми кои би требало да ја ограничат нелојалната конкуренција и да обезбедат подобра заштита на европската индустрија, особено во секторите кои се најизложени на притисок од евтиниот увоз.