Emirates го одби првиот контингент од Boeing 777X: „Претворете ги во конзерви за грав“

Една од најголемите светски авиокомпании, Emirates, јавно го изрази незадоволството од долгогодишните доцнења во испораката на новата генерација авиони Boeing 777X, испраќајќи остра порака до американскиот производител дека првите примероци, според нив, повеќе не се соодветни за употреба.

Авиокомпанијата од Дубаи има нарачано вкупно 270 авиони од моделот Boeing 777X, чија вредност се проценува на околу 440 милиони долари по летало. Иако првиот авион беше произведен уште во 2019 година, програмата со години се соочува со технички проблеми, дополнителни тестирања и измени во конструкцијата, поради што испораките постојано се одложуваат.

Претседателот на Emirates, Сер Тим Кларк, изјави дека компанијата нема намера да ги преземе првите десет произведени авиони, бидејќи во меѓувреме тие претрпеле толку многу модификации што нивната реконструкција повеќе не е економски ниту технички оправдана.

„Нема да ја прифатиме таа серија и тоа е конечна одлука. Што ќе направи Boeing со тие авиони е нивна работа“, изјави Кларк за британскиот „Телеграф“ за време на Меѓународниот авио-саем во Фарнборо.

Тој додаде дека компанијата е запознаена со обидите на Boeing да најде нови купувачи за спорните авиони, а во шеговит тон порача дека можеби би можеле да завршат како конзерви за печен грав, алудирајќи на познатиот прехранбен бренд Heinz.

Иако изјавата беше дадена со доза на хумор, таа претставува сериозна критика кон американскиот производител, кој последните години се соочува со бројни предизвици поврзани со безбедноста, сертификацијата и развојот на новите модели.

Според Кларк, дизајнот на Boeing 777X претрпел толку многу структурни измени во текот на развојот што првично произведените авиони повеќе не можат едноставно да се усогласат со најновите технички стандарди.

Програмата за развој на Boeing 777X е една од најдолго одложуваните во современата воздухопловна индустрија. Првичниот план предвидуваше авионот да влезе во комерцијална употреба уште во 2020 година, но серија технички проблеми ја пролонгираа сертификацијата за неколку години.

Меѓу најголемите предизвици беа дефектите на системот за контрола на потисокот, поради кои беа прекинати пробните летови во 2024 година, како и инцидентот во кој носот на авионот ненадејно се навалил без команда од пилотите за време на тестирање. Овие проблеми дополнително го забавија развојот и наметнаа нови проверки и конструктивни измени.

Кларк потсети дека лично летал со првиот произведен примерок уште во 2019 година, но седум години подоцна авионот сè уште не е испорачан.

„Структурните измени беа преголеми. Не успеавме ниту на статичките тестови. Поминаа седум години и едноставно нема да ги преземеме тие авиони“, истакна тој.

Во меѓувреме, специјализирани воздухопловни медиуми објавија дека еден од авионите произведени за Emirates веќе бил отпишан и расклопен, откако речиси шест години бил паркиран во близина на производствениот центар на Boeing во Сиетл без да биде испорачан.

Од Boeing признаваат дека првите примероци морале да претрпат значителни модификации како што напредувал развојот на проектот. Претседателката на секторот за комерцијални авиони, Стефани Поуп, изјави дека компанијата внимателно проценува дали реконструкцијата на раните примероци е економски оправдана или е подобро да се насочат ресурсите кон поновите производствени серии.

Во меѓувреме продолжува процесот на сертификација на моделот Boeing 777-9, кој претставува првата верзија од семејството 777X. Аналитичарите очекуваат тестирањата да завршат до крајот на годината, по што авионот ќе треба да ги исполни строгите барања за безбедност, вклучувајќи способност за долги прекуокеански летови и во случај на откажување на еден мотор.

Доколку процесот се одвива според планираното, првите испораки би можеле да започнат во текот на 2027 година, а меѓу првите клиенти се очекува да биде германската Lufthansa. Неизвесноста, сепак, останува присутна и кај останатите авиокомпании. На прашањето кога British Airways ќе ги добие своите нарачани авиони, извршниот директор на компанијата Шон Дојл кратко одговори: „Тоа е добро прашање.“

Случајот со Emirates претставува уште еден удар за репутацијата на Boeing, кој се обидува да ја врати довербата на клиентите по неколку години исполнети со технички проблеми, одложени испораки и засилен надзор од регулаторните власти. За авиокомпаниите, пак, секое ново доцнење значи промени во плановите за модернизација на флотата, дополнителни трошоци и неизвесност околу идниот раст на воздушниот сообраќај.