Човекот останува незаменлив: Компаниите ја преиспитуваат улогата на вештачката интелигенција

Пред само неколку години, бројни компании најавуваа дека вештачката интелигенција ќе замени голем дел од работната сила и ќе донесе значително намалување на трошоците. Во многу индустрии започнаа реорганизации, а дел од работните места беа укинати со уверување дека новите технологии можат целосно да ги преземат задачите што дотогаш ги извршувале луѓето.

Денес, сликата изгледа поинаку. Сè поголем број организации сфаќаат дека очекувањата биле преголеми и дека вештачката интелигенција, и покрај своите напредни можности, не може целосно да го замени човечкиот фактор.

На тоа укажуваат и најновите анализи на истражувачката компанија Gartner, според кои дури половина од работните позиции што биле укинати поради воведувањето на вештачката интелигенција би можеле повторно да бидат отворени до 2027 година. Причината не е забавување на технолошкиот развој, туку фактот што многу компании погрешно ги процениле реалните можности на оваа технологија.

Слична слика покажува и истражување на Forrester, според кое повеќе од половина од работодавците што ги промениле своите деловни процеси со цел поголема автоматизација денес сметаат дека дел од тие одлуки биле погрешни.

Иако вештачката интелигенција е исклучително ефикасна во обработка на големи количини податоци, пребарување информации, анализа на документи и подготовка на текстови, практиката покажала дека тоа не е доволно за целосно преземање на работните задачи. Најголемиот предизвик се јавува таму каде што се потребни проценка, искуство и разбирање на поширокиот контекст.

Деловните одлуки често бараат процена на ризик, преговарање, решавање конфликти и носење одлуки во ситуации во кои нема едноставен или единствен точен одговор. Токму овие области остануваат домен во кој човечкото искуство има незаменлива улога.

Во пракса, многу компании се соочиле со пад на квалитетот на услугите по воведувањето на прекумерна автоматизација. Зголемен бил бројот на грешки, клиентите почесто изразувале незадоволство, а вработените морале дополнително да ги проверуваат и коригираат резултатите што ги генерирала вештачката интелигенција. Наместо очекуваното намалување на обемот на работа, дел од компаниите добиле дополнителни задачи поврзани со контрола и исправка на автоматски генерираните содржини и анализи.

Поради тоа, сè повеќе организации го менуваат пристапот. Наместо да се обидуваат целосно да ги заменат вработените, тие инвестираат во кадар што знае ефикасно да работи со вештачката интелигенција и да ги користи нејзините можности како поддршка во секојдневното работење.

На пазарот на трудот сè повеќе ќе се ценат професионалци кои умеат правилно да ги користат алатките базирани на вештачка интелигенција, но истовремено знаат да препознаат кога нивните резултати се неточни или нецелосни. Подеднакво важни ќе бидат способностите за критичко размислување, анализа, креативно решавање проблеми, комуникација, преговарање и градење доверба со клиентите и деловните партнери.

Експертите оценуваат дека најголемата заблуда во првиот бран на примена на вештачката интелигенција била верувањето дека технологијата може самостојно да ги замени луѓето. Денес станува сè појасно дека најдобри резултати се постигнуваат кога човекот и вештачката интелигенција работат заедно, при што технологијата ја презема рутинската обработка на информации, а конечните проценки и одлуки остануваат во рацете на искусните професионалци.

Пораката што ја испраќаат последните искуства од деловниот сектор е дека иднината не припаѓа ниту на компаниите што целосно ќе се потпрат на вештачката интелигенција, ниту на оние што ќе ја игнорираат. Најголема предност ќе имаат организациите што ќе успеат да воспостават рамнотежа меѓу технолошките можности и човечкото знаење.

Во наредните години, конкурентноста на компаниите сè помалку ќе зависи само од тоа какви алатки користат, а сè повеќе од тоа дали располагаат со луѓе кои знаат кога да ѝ веруваат на вештачката интелигенција, а кога да се потпрат на сопственото искуство, проценка и одговорност.