Компаниите сè повеќе се свртуваат кон поевтини AI модели поради растечки трошоци

Компаниите сè повеќе го менуваат пристапот кон употребата на вештачката интелигенција, бидејќи високите трошоци за најмоќните модели почнуваат сериозно да влијаат врз нивните буџети. Наместо секоја задача да се извршува со најнапредните и најскапи системи, сè поголем број технолошки компании се ориентираат кон поевтини модели кои можат да ги задоволат најголемиот дел од деловните потреби.

Водечки директори од технолошката индустрија, меѓу кои и извршниот директор на Microsoft, Сатја Надела, првиот човек на Palo Alto Networks, Никеш Арора, и директорот на Coinbase, Брајан Армстронг, сметаат дека помалите модели ќе имаат клучна улога во пошироката примена на вештачката интелигенција во компаниите. Според нив, не секоја деловна задача бара најмоќен модел, а со правилен избор може значително да се намалат трошоците без поголемо влијание врз квалитетот на работата.

Во изминатите неколку години многу организации активно ги охрабруваа своите вработени што повеќе да користат алатки базирани на вештачка интелигенција, сметајќи дека поголемата употреба директно значи и поголема продуктивност. Но, со промената на ценовните модели, оваа стратегија станува сè поскапа.

Иако цената по токен – единицата со која се пресметува користењето на моделите – постепено опаѓа, вкупната цена за извршување на една задача расте. Причината е што многу компании преминуваат од фиксни претплати кон наплата според реалната употреба, што го прави значително потешко предвидувањето на месечните трошоци.

Последиците веќе се чувствуваат во големите компании. Според достапните информации, Uber го потрошил целиот буџет предвиден за алатки со вештачка интелигенција за 2026 година за само четири месеци, откако вработените масовно почнале да користат алатки за програмирање базирани на AI. По тоа, раководството било принудено да воведе ограничувања за нивната употреба.

Слични искуства имаат и други компании. Според Харолд Бјун, извршен директор на стартапот BlueRock, кој развива решенија за безбедна употреба на вештачката интелигенција, многу клиенти пријавиле дека по воведувањето на новите модели за лиценцирање нивните трошоци неочекувано пораснале за 20 до 30 проценти.

Истражувањата покажуваат дека овој тренд ќе продолжи. Аналитичката компанија Gartner проценува дека до 2028 година трошоците за AI алатките за програмирање ќе ја надминат просечната плата на еден софтверски инженер. Дополнително, три четвртини од директорите опфатени во нивното истражување очекуваат раст на технолошките буџети во текот на годинава, а речиси половина предвидуваат двоцифрено зголемување на расходите.

Поради тоа, компаниите сè почесто комбинираат различни AI модели зависно од сложеноста на задачата. За посложени операции, како развој на софтвер или комплексни анализи, се користат најнапредните модели, додека за рутински задачи се избираат поевтини алтернативи. Во исто време расте интересот и за платформи кои автоматски избираат кој модел е најисплатлив за конкретната задача.

Особено забележлив е растот на моделите со отворен код. Според податоци на Citi, нивниот удел на платформата OpenRouter пораснал од 34 проценти во јануари на 65 проценти во јуни, што покажува дека сè повеќе компании бараат поекономични решенија.

Големо внимание привлекуваат и кинеските модели за вештачка интелигенција. DeepSeek моментално е меѓу најкористените модели на OpenRouter, а кинеските решенија постепено го намалуваат технолошкиот јаз во однос на американските конкуренти. Дополнителна предност е нивната цена, која може да изнесува само околу 18 центи за милион токени, додека користењето на најнапредните американски модели просечно чини околу четири долари за истата количина обработени податоци.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека безбедносните ризици и регулаторните ограничувања би можеле да ја забават пошироката примена на кинеските модели, особено во чувствителни индустрии како сајбер-безбедноста, финансискиот сектор и државната администрација.

Во меѓувреме, и водечките американски компании ја прилагодуваат својата стратегија. Според медиумски информации, OpenAI разгледува значително намалување на цените за користење на своите модели, вклучително и наплатата по токени, со цел да остане конкурентен во однос на Anthropic и другите компании кои нудат слични услуги.

Аналитичарите очекуваат дека во наредниот период ќе започне силна ценовна конкуренција меѓу најголемите развивачи на модели со вештачка интелигенција. Таквиот тренд би можел да им донесе пониски трошоци на деловните корисници, но истовремено да го намали темпото на раст на приходите кај компаниите кои вложија десетици милијарди долари во развојот на оваа технологија.

Експертите сметаат дека иднината нема да припаѓа само на еден модел или еден добавувач. Наместо тоа, компаниите ќе користат комбинација од различни системи, избирајќи го најсоодветното решение според цената, безбедноста и потребните перформанси. Во такви услови, поевтините модели сè повеќе се наметнуваат како практично решение за секојдневните деловни процеси, додека најмоќните AI системи ќе останат резервирани за најсложените задачи.