Малта нуди 25.000 евра на млади возачи да се откажат од автомобилите пет години

Малта се обидува да се справи со еден од своите најголеми урбани проблеми — хроничните сообраќајни гужви — преку необична мерка која предизвика големо внимание и поделени реакции во јавноста. Владата воведе програма со која на млади возачи им се нудат до 25.000 евра доколку се откажат од возење автомобил во период од пет години.

Мерката, наречена „Шема за откажување од возачка дозвола“, е дел од поширока стратегија за намалување на бројот на автомобили и промена на транспортните навики во земјата, која има една од највисоките густини на возила по жител во Европа. Според владата, целта е да се поттикне таканаречен „шок за мобилност“ и да се влијае врз младите уште пред целосно да се навикнат на зависност од автомобил.

Финансискиот стимул се исплаќа во пет годишни рати, а првата уплата следи веднаш по предавањето на возачката дозвола. Интересот за програмата, според првичните информации, е поголем од очекуваниот, што укажува дека дел од младите ја гледаат како алтернатива која нуди финансиска сигурност на сметка на индивидуалната мобилност.

Сепак, пристапот кон програмата е строго ограничен. Право на учество имаат лица помлади од 30 години кои живееле на Малта најмалку седум години и поседуваат возачка дозвола од категорија Б најмалку една година. Исклучени се лицата чии дозволи биле суспендирани, оние кои возачката дозвола им е неопходна за работа, како и носители на дозволи издадени надвор од Европската Унија.

По прифаќањето, учесниците потпишуваат договор со кој се обврзуваат дека нема да управуваат ниту едно моторно возило во следните пет години, без разлика на локацијата. Прекршувањето на правилата носи сериозни последици, вклучувајќи парична казна, враќање на исплатените средства и дополнителни санкции. Во одредени случаи можно е и предвремено излегување од програмата, но со значителни финансиски загуби.

По истекот на петгодишниот период, враќањето зад воланот не е автоматско. Поранешните учесници мора повторно да аплицираат за дозвола и да поминат дополнителна обука од најмалку 15 часа, со цел да се потврди нивната способност за безбедно управување со возило.

Владата ја претставува оваа мерка како дел од долгорочен план за реформа на транспортниот систем, кој има за цел намалување на загадувањето, олеснување на сообраќајот и поттикнување на користење на јавен превоз. Според министерството за транспорт, потребна е промена на длабоко вкоренетата „култура на автомобил“, која со години придонесува за сообраќајни метежи и оптоварување на инфраструктурата.

И покрај амбициите, критичарите предупредуваат дека ефектите од програмата би можеле да бидат ограничени. Со оглед на тоа што буџетот дозволува учество на релативно мал број граѓани годишно, се проценува дека вкупниот ефект врз сообраќајот би бил минимален во однос на бројот на регистрирани возила во земјата.

Така, додека Малта се обидува да најде иновативен начин за намалување на сообраќајниот притисок, останува отворено прашањето дали финансиските стимулации можат навистина да ја променат долгогодишната зависност од автомобилите или станува збор за мерка со ограничен домет.