Пазарот на нафта се смирува по геополитичкиот шок: танкерите повторно слободно минуваат низ Ормутскиот теснец

Цените на нафтата бележат значителен пад од над 20 проценти, враќајќи се на нивоата забележани пред ескалацијата на конфликтот меѓу Иран и западните сили кон крајот на февруари. Во исто време, морскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец, еден од најважните светски енергетски коридори, повторно се нормализира, што дополнително придонесува за стабилизирање на глобалниот нафтен пазар.

Глобалниот репер Брент денес се тргуваше околу 72,24 долари за барел, што претставува пад од повеќе од 20 проценти во текот на месецот и враќање на цените на нивото пред почетокот на воените тензии. Дополнителен сигнал за смирување на пазарот е и структурата на фјучерс договорите, каде августовските цени се пониски од оние за септември, што аналитичарите го толкуваат како знак дека краткорочниот притисок врз понудата е намален.

Податоците од платформите за следење на бродскиот сообраќај покажуваат дека движењето на танкери низ Ормутскиот теснец се зголемило дури двојно во последните 24 часа, достигнувајќи највисоко ниво од крајот на февруари. Дел од аналитичарите укажуваат дека враќањето на бродовите со вклучени системи за сателитско следење сигнализира намалување на безбедносните ризици во регионот, што директно влијае врз намалување на ценовната премија за ризик на нафтата.

Според пазарните експерти, неодамнешниот пад на цените е резултат на неколку фактори кои делуваат истовремено. Меѓу нив се ослободувањето на стратешките резерви, забавувањето на побарувачката во Кина и зголемената достапност на нафта на светските пазари. Овие услови довеле до привремено пренасочување на понудата и создавање на блага состојба на вишок во одредени региони.

Аналитичари од финансискиот сектор оценуваат дека стравувањата од долгорочна енергетска криза предизвикана од конфликтот во Блискиот Исток постепено се намалуваат. Според нив, пазарот реагира на сигналите дека инфраструктурните текови повторно се стабилизираат, а производството во одредени земји постепено се зголемува.

И покрај смирувањето, геополитичките ризици не исчезнуваат целосно. Дел од танкерите во претходниот период користеа алтернативни рути долж брегот на Оман, по препорака на поморски агенции, додека дел од бродовите избегнуваа активни системи за следење поради безбедносни причини. Истовремено, иако има обиди за дипломатско приближување меѓу САД и Иран преку привремени договори и разговори, тензиите во регионот и понатаму остануваат присутни.

Дополнителен фактор на неизвесност претставуваат и случувањата во поширокиот регион, вклучително и новите инциденти во Либан, кои повторно ја зголемуваат загриженоста на пазарите за стабилноста на Блискиот Исток.

Според проценките на пазарните аналитичари, во наредниот период цената на нафтата би можела да се движи во опсег од 60 до 80 долари за барел, зависно од темпото на закрепнување на побарувачката и понудата. Тие посочуваат дека Кина постепено би можела повторно да ја зголеми својата побарувачка, додека дел од земјите ќе продолжат со надополнување на стратешките резерви, што би можело да создаде дополнителна рамнотежа на пазарот.

Сепак, паралелно со стабилизацијата на нафтениот пазар, Европа се соочува со нов енергетски притисок предизвикан од екстремните температури и зголемената потрошувачка на електрична енергија за ладење. Во неколку земји се забележани повеќегодишни рекорди во цените на електричната енергија во вечерните часови, што дополнително ја комплицира енергетската слика.

Аналитичарите заклучуваат дека иако краткорочното смирување на цените на нафтата е очигледно, пазарот и понатаму останува чувствителен на геополитички шокови, климатски екстреми и промени во глобалната побарувачка, поради што стабилноста останува релативен поим во наредниот период.