Конкуренција за Маск: Стартап сака да гради дата центри што пловат среде океан

Додека технолошките гиганти инвестираат милијарди долари во изградба на нови центри за податоци за потребите на вештачката интелигенција, американскиот стартап Panthalassa нуди радикално поинакво решение – дата центри што ќе пловат среде океан и самостојно ќе произведуваат енергија од морските бранови.

Компанијата со седиште во Портланд, Орегон, која е поддржана од познати инвеститори од Силиконската долина, меѓу кои и милијардерот Питер Тил, повеќе од една деценија развива технологија што комбинира производство на електрична енергија, природно ладење и компјутерска инфраструктура во единствен пловечки систем. Доколку проектот успее, тој би можел значително да ги намали трошоците за работа на современите дата центри и да претставува сериозна алтернатива на амбициозните планови на SpaceX за поставување компјутерски капацитети во орбитата.

Основата на концептот е едноставна: огромни пловечки платформи ќе бидат поставени во делови од океанот каде што брановите се најсилни и најконстантни. Движењето на морето ќе се користи за производство на електрична енергија, која веднаш ќе ги напојува серверите и системите за вештачка интелигенција сместени на самите платформи. Истовремено, студената морска вода ќе служи како природен систем за ладење, елиминирајќи ја потребата од скапи ладилни инсталации и голема потрошувачка на свежа вода.

Прототипот на системот веќе се тестира во близина на брегот на американската држава Вашингтон. Станува збор за масивна конструкција која користи движење на брановите за да пумпа вода низ турбини способни континуирано да произведуваат електрична енергија. Следната генерација на платформата, која треба да биде пуштена во употреба во текот на следната година, ќе биде опремена со компјутерска инфраструктура наменета за обработка на сложени AI-модели и други дигитални процеси со висока потрошувачка на енергија.

Од Panthalassa веруваат дека нивниот пристап може да понуди значително пониски оперативни трошоци од традиционалните копнени дата центри. Компанијата тврди дека производството на електрична енергија од бранови би можело да обезбеди цена од само неколку центи по киловат-час, додека системите би функционирале повеќе од 90 проценти од времето. Тоа би претставувало значајна предност во период кога глобалната побарувачка за електрична енергија нагло расте поради експанзијата на вештачката интелигенција.

Интересот за вакви решенија расте и поради сè поголемиот отпор кон изградба на нови дата центри на копно. Во многу земји локалните заедници се спротивставуваат на ваквите проекти поради огромната потрошувачка на вода, потребата од нова енергетска инфраструктура и влијанието врз животната средина. Пловечките центри за податоци би можеле да ги заобиколат дел од овие проблеми, користејќи простор кој досега бил практично неискористен.

Сепак, предизвиците остануваат огромни. Енергијата од бранови со децении се смета за еден од најголемите неискористени извори на обновлива енергија, но мал број проекти успеале да покажат долгорочна економска исплатливост. Суровите услови на отворено море, корозијата, силните бури и високите трошоци за одржување претставуваат сериозни ризици за секој ваков потфат.

Panthalassa планира своите идни системи да ги постави во Јужниот Океан, во регионот меѓу Јужна Америка, Африка и Антарктикот, каде што се наоѓаат едни од најмоќните и најстабилни бранови на планетата. Доколку концептот се покаже успешен, компанијата има уште поамбициозни планови – производство на зелен водород и амонијак директно на море со користење на електричната енергија добиена од брановите.

Иако многумина остануваат скептични поради бројните неуспешни обиди за комерцијално искористување на океанската енергија, инвеститорите веруваат дека комбинацијата од растечките потреби на вештачката интелигенција и новите енергетски технологии создава услови за поинаков исход. Доколку Panthalassa успее да ги реализира своите планови, светот би можел да добие сосема нов модел за напојување на дигиталната економија, а океаните би можеле да станат следната голема инфраструктурна платформа за ерата на вештачката интелигенција.