Европа ќе мора да вложи до 500 милијарди евра ако сака да го достигне технолошкиот напредок на САД и Кина

Европската Унија се соочува со сериозен предизвик доколку сака да остане конкурентна во глобалната трка за развој на дигиталната инфраструктура и вештачката интелигенција. Според најновите проценки, за значително зголемување на капацитетите на центрите за податоци во следните неколку години ќе бидат потребни инвестиции кои би можеле да достигнат и до половина трилион евра.

Потребата од нови вложувања доаѓа во период кога побарувачката за cloud услуги, обработка на податоци и апликации базирани на вештачка интелигенција бележи рекорден раст. Европските институции се обидуваат да создадат рамка која ќе овозможи побрз развој на секторот, но истовремено и поголема енергетска ефикасност и одржливост.

Во таа насока, Европската комисија претходно предложи воведување систем за оценување на центрите за податоци според нивната потрошувачка на енергија и вода. Според предлогот, објектите требаше да добиваат оценки од А до Г, со цел инвеститорите и корисниците полесно да ја проценуваат нивната ефикасност.

Сепак, имплементацијата на овој систем беше одложена по реакциите од индустријата, која предупреди дека предложените критериуми не ги земаат предвид големите климатски разлики меѓу европските земји. Според операторите, центар за податоци во јужните делови на Европа природно ќе троши повеќе енергија за ладење во споредба со идентичен објект во нордиските земји, што би довело до нерамноправно оценување и создавање дополнителен конкурентски хендикеп.

На овие ризици предупредува и агенцијата „Мудис“, која оценува дека предложените правила би можеле да имаат пошироки финансиски и оперативни последици за компаниите што управуваат со вакви објекти. Според анализата, регулаторните барања би можеле да влијаат врз трошоците, профитабилноста и пристапот до капитал за идните проекти.

Покрај регулативата, Европа се соочува и со други структурни предизвици. Фрагментираниот финансиски систем, различните национални правила и сложените процедури за прекугранични инвестиции дополнително ја отежнуваат реализацијата на големи инфраструктурни проекти. За разлика од САД и Кина, каде што развојот на центрите за податоци често се одвива побрзо и со помалку административни пречки, европскиот пазар останува поделен на повеќе регулаторни и правни рамки.

Според проценките, тројно зголемување на капацитетите на центрите за податоци во Европската Унија во следните пет до седум години би барало инвестиции меѓу 250 и 500 милијарди евра. Без сериозни структурни реформи, експертите сметаат дека Европа тешко ќе може да го следи темпото на раст што го бележат САД и Кина.

Во моментов најголемиот дел од европската дигитална инфраструктура е концентриран во таканаречениот FLAP-D кластер, кој ги опфаќа Франкфурт, Лондон, Амстердам, Париз и Даблин. Сепак, овие пазари веќе се соочуваат со ограничувања поврзани со достапноста на електрична енергија, недостигот на земјиште, оптовареноста на електроенергетските мрежи и растечкото противење на локалните заедници кон изградба на нови објекти.

Токму затоа инвеститорите сè повеќе го насочуваат вниманието кон алтернативни локации. Нордиските земји и делови од јужна Европа се издвојуваат како потенцијални центри за идниот раст, благодарение на подобриот пристап до енергетски ресурси, поголемата достапност на земјиште и побрзото поврзување со инфраструктурните мрежи.

Особено атрактивни се северноевропските пазари, каде што пониските температури овозможуваат поефикасно ладење на серверите и значително намалување на оперативните трошоци. Во комбинација со изобилството на обновливи извори на енергија, тие би можеле да станат клучен двигател на европската дигитална трансформација во наредната деценија.

Додека светот забрзано инвестира во инфраструктура неопходна за развој на вештачката интелигенција, Европа се наоѓа пред избор: да ги надмине регулаторните и финансиските пречки или да ризикува дополнително заостанување зад водечките глобални технолошки сили.