Од лов на Покемони до воена технологија: Како податоците од играчите добија нова улога

Она што започна како популарна игра за лов на виртуелни суштества денес отвора сериозни прашања за иднината на технологијата, приватноста и воените иновации. Податоците што милиони корисници ширум светот ги генерираа играјќи ја мобилната игра Pokémon Go би можеле да добијат неочекувана примена – да помогнат во развојот на системи за навигација на автономни дронови во услови кога GPS сигналот е недостапен или блокиран.

Кога Pokémon Go беше лансиран во 2016 година, играта брзо прерасна во глобален феномен. Милиони луѓе ги користеа своите паметни телефони за да бараат и „фаќаат“ виртуелни суштества во реалниот свет, а апликацијата за кратко време достигна стотици милиони преземања. Малкумина тогаш можеа да претпостават дека податоците создадени во текот на играњето еден ден би можеле да имаат вредност далеку надвор од индустријата за забава.

Неколку години подоцна, компанијата Niantic воведе функција преку која играчите можеа да добиваат награди доколку скенираат реални локации со своите мобилни уреди. На тој начин беше создадена обемна база на дигитални снимки од улици, паркови, згради и други простори низ светот. Овие информации подоцна биле искористени за развој и обука на модели на вештачка интелигенција способни да препознаваат и анализираат физички средини.

Во меѓувреме, од компанијата Niantic беше издвоен нов технолошки бизнис фокусиран на просторна интелигенција и дигитално мапирање. Токму оваа компанија воспостави соработка со фирма специјализирана за развој на софтвер за автономна навигација на дронови и други беспилотни системи. Целта на партнерството е создавање технологии кои ќе овозможат сигурно движење и ориентација во средини каде што сателитската навигација не функционира или е намерно попречена.

Експертите предупредуваат дека современите конфликти сè почесто се одвиваат во услови на електронско војување, каде GPS сигналите можат да бидат блокирани или манипулирани. Во такви ситуации, автономните летала и другите системи мора да се потпрат на алтернативни начини на ориентација. Токму затоа способноста на вештачката интелигенција да препознава терен и просторни објекти станува сè поважна.

Компаниите вклучени во проектот нагласуваат дека податоците собрани од корисниците на Pokémon Go не биле директно споделени со воени организации или со партнерските компании. Наместо тоа, тие биле користени за обука на основни модели на вештачка интелигенција, кои подоцна можат да најдат примена во различни индустрии, вклучувајќи ја и одбранбената.

Сепак, случајот повторно ја отвори дебатата за начинот на кој се користат податоците што секојдневно ги создаваат милиони корисници на дигитални платформи. Организациите кои се занимаваат со заштита на дигиталните права предупредуваат дека повеќето луѓе ретко ги читаат детално условите за користење на апликациите, поради што не се целосно свесни за потенцијалните идни примени на информациите што ги споделуваат.

Ова не е првпат податоци собрани за цивилни цели да добијат неочекувана употреба. Во минатото, информации од фитнес апликации биле користени за откривање локации на воени бази и чувствителни објекти низ светот, што дополнително ја нагласи важноста на управувањето со дигиталните податоци.

Во време кога вештачката интелигенција, големите бази на податоци и автономните системи сè повеќе се поврзуваат со безбедносниот сектор, приказната за Pokémon Go покажува колку е тешко да се предвиди идната вредност и намената на информациите што корисниците секојдневно ги создаваат. Податоците што некогаш служеле за пронаоѓање виртуелни суштества денес се дел од технологиите кои потенцијално можат да влијаат врз идните системи за навигација и функционирање на автономните летала.