Кина го затега извозот на клучен материјал за AI чипови и предизвикува глобални тензии

Растечките тензии околу контролата на стратешки суровини меѓу САД и Кина повторно ја истакнаа зависноста на глобалната индустрија за вештачка интелигенција од ограничен број клучни материјали. Индиев фосфид, соединение неопходно за производство на оптички чипови што се користат во дата-центри за вештачка интелигенција, стана нова точка на геополитичка и индустриска напнатост.

Според извештаи од индустриски извори, извршниот директор на американскиот производител на чипови Coherent, поддржан од Nvidia, бил дел од делегација што патувала со американски бизнис претставници во Кина, во обид да се забрза издавањето извозни дозволи за индиев фосфид. Кина воведе ограничувања на извозот на овој материјал уште во 2025 година, што веќе предизвикува доцнења и недостиг во глобалните ланци на снабдување.

Индиев фосфид е клучен за фотониката, технологија што овозможува пренос на податоци преку светлина наместо електрични сигнали, што е од суштинско значење за модерните AI дата-центри. Со растот на побарувачката за вештачка интелигенција, неговата важност нагло се зголемува, а алтернативи речиси и да нема.

Американските и кинеските претставници наводно го разгледувале ова прашање и за време на трговски разговори во Сеул, во период пред средба меѓу претседателите на САД и Кина. Американската страна ја нагласила итноста од решавање на блокадите во снабдувањето, додека експерти предупредуваат дека ограничувањата би можеле да го забават глобалното проширување на AI инфраструктурата.

Кина контролира значаен дел од глобалното производство на индиев материјал, а нејзината стратегија за извозни ограничувања веќе има ефект сличен на претходните рестрикции на ретки метали, кои влијаеја врз автомобилската, авионската и полупроводничката индустрија ширум светот.

Аналитичарите оценуваат дека Пекинг развива пофино насочен пристап кон контрола на „материјалните тесни грла“, со кој не се забранува целосно извозот на готови производи, туку се ограничува пристапот до клучни суровини и компоненти потребни за нивно производство. Тоа создава дополнителен притисок врз компаниите што градат инфраструктура за вештачка интелигенција.

Побарувачката за индиев фосфид расте со забрзувањето на AI работните оптоварувања, а индустријата се потпира на мал број производители. Најголем дел од глобалното производство е концентрирано кај неколку компании, меѓу кои Coherent и AXT, како и јапонскиот Sumitomo Electric Industries, но проширувањето на капацитетите оди бавно и бара години за нови фабрики да станат оперативни.

Поради недостигот, цените на ваферите од индиев фосфид значително се зголемија, а дел од производителите на оптички компоненти веќе пријавуваат доцнења и ограничени испораки. Некои компании се обидуваат да го диверзифицираат снабдувањето преку алтернативни извори и сопствено производство, но процесот е бавен и скап.

Во меѓувреме, кинеските производители ја зголемуваат домашната продукција и инвестираат во нови капацитети, со цел да ја зајакнат сопствената позиција во овој стратешки сектор. Сепак, дел од нив сè уште чекаат извозни одобренија, а глобалните клиенти остануваат зависни од постојните ограничени синџири на снабдување.

Експертите предупредуваат дека ваквите ограничувања може да создадат долгорочни тесни грла во развојот на AI инфраструктурата, бидејќи побарувачката за брзи и енергетски ефикасни дата-центри продолжува да расте, додека производството на клучните материјали не може да го следи истото темпо.