Како Палау стана првата земја што целосно ги забрани штетните креми за сончање

Во срцето на Тихиот Океан, малата островска држава Палау успеа да изгради репутација што многу поголеми и побогати земји сè уште се обидуваат да ја достигнат. Со околу 21.000 жители и распослана на повеќе од 500 острови во Микронезија, оваа држава денес се смета за еден од најамбициозните примери за заштита на морската средина и одржлив туризам.

Палау уште пред повеќе од една деценија започна со серија мерки чија цел е зачувување на океанскиот екосистем. Во 2009 година земјата прва во светот прогласи национално заштитено подрачје за ајкули, со што целосно го забрани комерцијалниот лов на овие животни во своите води. Неколку години подоцна, во 2015 година, беше воспоставен и Националниот морски резерват, кој опфаќа околу 80 проценти од ексклузивната економска зона на државата, ограничувајќи ги активностите како индустриски риболов и експлоатација на морските ресурси.

Она што Палау ја издвојува од другите земји не се само строгите заштитни зони, туку и начинот на кој се регулира однесувањето на туристите. Посетителите мора да потпишат посебна еколошка заклетва, која ги обврзува да ја почитуваат природата и да се однесуваат одговорно за време на престојот. Дополнително, воведени се такси за зачувување на животната средина, како и ограничувања за одредени производи што можат да им наштетат на морските екосистеми.

Една од најзначајните и најнеобични мерки е забраната за креми за сончање кои содржат состојки штетни за коралите. Одлуката е донесена по научни истражувања кои покажале присуство на хемикалии како оксибензон и октиноксат во водите околу островите, особено во чувствителни области како познатото езеро Медузи, едно од најпознатите природни феномени во земјата и дел од светското наследство на УНЕСКО.

Научните анализи укажале дека овие супстанции можат да предизвикаат сериозни оштетувања на коралните гребени, да го нарушат нивниот развој и да придонесат кон нивно избелување. Проблемот станува особено изразен во туристички региони, каде што секојдневно голем број посетители влегуваат во морето користејќи козметички производи што завршуваат во водата.

Проценките на глобално ниво покажуваат дека илјадници тони креми за сончање секоја година завршуваат во океаните, што дополнително ја засилува загриженоста за долгорочното влијание врз морските екосистеми. Во Палау, ова сознание довело до законска забрана за увоз и продажба на креми што содржат десет критични хемиски соединенија, при што прекршителите се соочуваат со парични казни и конфискација на забранетите производи.

Од 2020 година, Палау стана првата земја во светот што целосно ја имплементираше оваа забрана на национално ниво, со што дополнително ја зацврсти својата позиција како лидер во заштитата на океаните.

Сите овие мерки се дел од поширока стратегија чија суштина е јасна: економијата на Палау директно зависи од здрави корални гребени и зачувана природа. Со оглед на тоа што туризмот и риболовот се клучни за локалната економија, државата избра превентивен пристап, со цел да го зачува својот природен капитал пред да се случат неповратни штети.

Со вакви политики, Палау денес се издвојува како редок пример на земја која успеала да ја претвори заштитата на природата во национален приоритет, поставувајќи стандарди што сè почесто се цитираат како модел за иднината на одржливиот туризам и управувањето со океаните.