Производството на ОПЕК претрпе рекорден пад, бидејќи војната со Иран го задушува извозот

Производството на сурова нафта на ОПЕК бележи историски пад во март, откако конфликтот на Блискиот Исток сериозно ги наруши извозните текови од клучните земји производители.

Според податоците од месечниот извештај на организацијата, производството се намалило за 7,88 милиони барели дневно, спуштајќи се на 20,79 милиони барели дневно. Ова претставува најголем пад откако се води евиденција од 1980-тите години. Најголемото намалување е забележано во Ирак, Саудиска Арабија, Обединети Арапски Емирати и Кувајт.

Главната причина за драматичниот пад е ескалацијата на конфликтот меѓу САД и Иран, што доведе до затворање на стратешки важниот Ормутски теснец во Персискиот Залив во период од шест недели. Овој клучен поморски коридор е од витално значење за глобалната трговија со нафта, па неговото затворање ги принуди производителите да го намалат или запрат производството.

Последиците веќе се чувствуваат на светските пазари. Цените на нафтените деривати, како што се авионското гориво, дизелот и бензинот, бележат значителен раст, што дополнително го зголемува ризикот од инфлациски притисоци врз глобалната економија. Нафтата на меѓународните берзи достигна околу 102 долари за барел, откако дипломатските напори не донесоа решение, а тензиите дополнително се заострија.

Овој пад е поголем дури и од намалувањето во мај 2020 година, кога производството беше драстично скратено поради колапсот на побарувачката за време на пандемијата со КОВИД-19.

Најголем удар претрпе Ирак, каде производството се намалило за 2,56 милиони барели дневно, додека Саудиска Арабија следи со пад од 2,31 милиони барели дневно.

Во меѓувреме, ОПЕК направи корекција на прогнозите за глобалната побарувачка, намалувајќи ја за вториот квартал, но задржувајќи ја годишната проценка речиси непроменета поради очекувано закрепнување во втората половина од годината.

Пред избувнувањето на конфликтот на крајот на февруари, земјите од пошироката група ОПЕК+ постепено го обновуваа производството кое претходно беше ограничено. На состанокот одржан на почетокот на април беше договорено симболично зголемување на производството за мај, како дел од тој процес, а нова одлука се очекува на следната средба во мај.

Актуелните случувања, сепак, внесуваат неизвесност во понатамошните планови, додека глобалниот пазар на нафта останува под силно влијание на геополитичките ризици.