Нафтата расте бидејќи Иран ја таргетира енергетската инфраструктура на Блискиот Исток
Цените на нафтата повторно се зголемија по краткиот пад, откако ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток продолжи да создава сериозни ризици за глобалното снабдување со енергенси. По речиси недела дена раст, пазарите накратко се повлекоа, но новите напади врз енергетската инфраструктура повторно го насочија трендот нагоре.
Суровата нафта од типот Брент се искачи над 103 долари за барел, додека американската нафта WTI се движеше околу 97 долари. Овој раст следуваше откако беа прекинати операции на гасното поле Шах во Обединетите Арапски Емирати, а нафтено поле во Ирак беше мета на напади со дронови и ракети. Дополнително, повторно беше стопиран извозот на сурова нафта од пристаништето Фуџаира, што дополнително ја влоши состојбата на пазарот.
Конфликтот, кој веќе влегува во третата недела, значително го нарушува глобалниот енергетски баланс. Транспортот низ Ормускиот теснец, една од најважните светски артерии за нафта, е речиси парализиран, што особено силно се одразува врз азиските пазари. Од почетокот на војната, цените на нафтата пораснаа за повеќе од 40 проценти, иако привремено беа притиснати од најавата на САД за ослободување на дел од стратешките резерви.
Аналитичарите посочуваат дека пазарот се наоѓа под постојан притисок од спротивставени фактори. Од една страна се геополитичките ризици и намалената понуда, а од друга интервенциите на големите економии кои се обидуваат да го стабилизираат снабдувањето. Според енергетските експерти, неизвесноста околу тоа колкави количини нафта ќе останат надвор од пазарот ја прави ситуацијата исклучително нестабилна.
Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека конфликтот веројатно нема да заврши во краток рок, но изрази уверување дека решението е блиску. Тој исто така најави можност за проширување на нападите врз иранската нафтена инфраструктура, вклучително и клучни извозни точки, со цел да се намали способноста на Техеран да влијае врз поморскиот сообраќај.
И покрај тензиите, САД во моментов дозволуваат одреден извоз на иранска нафта преку Ормускиот теснец, додека истовремено вршат притисок врз сојузниците да помогнат во обезбедувањето на безбедноста на трговските рути. Во регионот, Обединетите Арапски Емирати и Кувајт дополнително го намалија производството, додека Саудиска Арабија забрзано бара алтернативни извозни коридори кои би го заобиколиле теснецот.
Податоците за движењето на бродовите покажуваат дека бројот на ирански танкери кои минуваат низ теснецот достигнал највисоко ниво од почетокот на конфликтот, што укажува на селективен пристап во дозволувањето на транспортот. Според аналитичарите, транзитот во наредниот период ќе зависи од политичките и економските интереси на засегнатите страни.
Експертите предупредуваат дека најголемиот ризик за пазарот е продолжена блокада или ограничување на Ормускиот теснец, особено ако меѓународната заедница не успее да воспостави стабилна контрола врз регионот. Во такви услови, цените на нафтата би можеле да продолжат да растат, со директни последици врз глобалната економија и инфлацијата.
