Конфликтот на Блискиот Исток и поскапата енергија ја менуваат вредноста на еврото

Еврото се најде под притисок на девизните пазари откако наглиот раст на цените на нафтата и природниот гас повторно ја истакна енергетската зависност на Европа. Кога цените на енергенсите растат, трговскиот биланс на регионот се влошува, што често се одразува и врз вредноста на европската валута.

Во текот на оваа недела еврото ослабна за околу два проценти во однос на американскиот долар. Причината е новата ескалација на конфликтот на Блискиот Исток, која доведе до раст на цената на нафтата за повеќе од 15 проценти, додека цените на природниот гас привремено се удвоија.

Европската економија е значително зависна од увоз на енергенси, па затоа поскапувањето на суровините има посилен ефект врз економскиот раст и куповната моќ отколку во САД, кои се најголем производител на нафта во светот. Токму ваквата динамика беше еден од факторите што во 2022 година, за време на енергетската криза, го турна еврото под паритет со доларот.

Според валутните аналитичари, клучното прашање не е само моменталниот раст на цените, туку колку долго ќе трае енергетскиот шок. Ако поскапувањето се задржи подолг период, тоа би можело дополнително да ја ослабне европската валута. Во спротивно, доколку тензиите се намалат и цените стабилизираат, еврото би можело повторно да најде поддршка на пазарите.

Стратезите укажуваат дека историските податоци покажуваат силна чувствителност на еврото на енергетските шокови. За време на руската инвазија врз Украина во 2022 година, секое зголемување од околу 10 проценти на цената на нафтата придонесуваше доларот да зајакне меѓу половина и еден процент. Слично, раст на цените на природниот гас од околу 10 проценти во просек предизвикуваше пад на еврото за околу четвртина процент.

Движењата на пазарите во последните денови се вклопуваат во овие историски модели. Поради тоа, дел од аналитичарите предупредуваат дека купувањето на евро во вакви услови носи значителен ризик, освен ако не се појават јасни знаци за намалување на геополитичките тензии.

Развојот на конфликтот на Блискиот Исток ќе биде клучен фактор за идните движења на валутите. Инвеститорите внимателно следат дали пазарите ќе продолжат да се заштитуваат од екстремни сценарија или ќе почнат да ги одвојуваат геополитичките ризици од економските ефекти на поскапата енергија.

Покрај Европа, притисок чувствуваат и азиските валути. Економиите во регионот во голема мера зависат од енергетските испораки што поминуваат низ Ормускиот теснец, кој е сериозно погоден од воените тензии. Поради тоа, индексот што ја следи вредноста на доларот зајакна за повеќе од еден процент во текот на неделата, додека кошничката на азиски валути забележа пад.

Дополнителен фактор што влијае врз валутните пазари се промените во очекувањата за каматните стапки. Порастот на цените на енергијата може да ја зголеми инфлацијата и да ја ограничи можноста централните банки да ги намалуваат каматните стапки. Во економиите каде што се очекуваше намалување на каматите, како што е Велика Британија, пазарите реагираа со поголеми движења на валутите.

Аналитичарите сметаат дека во вакви услови валутите на земјите со силен извоз на суровини или подобар трговски биланс би можеле да имаат предност. Меѓу нив се австралискиот долар, кој често добива поддршка кога растат цените на суровините, како и традиционалните сигурни валути како швајцарскиот франк.

Во меѓувреме, европските валути остануваат чувствителни на енергетските движења и на геополитичките ризици, што значи дека нивната стабилност во голема мера ќе зависи од тоа колку долго ќе трае актуелната енергетска и безбедносна неизвесност.