Тужба против Meta отвори нови прашања за улогата на вештачката интелигенција при отпуштањето на вработени

Нова судска постапка против Meta повторно ја отвори дебатата за користењето на вештачката интелигенција при донесување одлуки за вработените и ги истакна правните предизвици со кои се соочуваат работниците кога се сомневаат дека алгоритмите влијаеле врз нивното отпуштање.

Група поранешни вработени тврдат дека компанијата користела системи базирани на вештачка интелигенција при изборот на лица за отпуштање, при што, според нивните наводи, биле ставени во понеповолна положба работници со здравствени проблеми или оние кои користеле медицинско или семејно отсуство.

Сепак, федералниот судија Вилијам Орик неодамна одби привремено да го запре спроведувањето на отпуштањата, оценувајќи дека тужителите засега не приложиле доволно докази кои би потврдиле дека вештачката интелигенција навистина имала пресудна улога во процесот на селекција. Во образложението тој посочи дека работниците практично немаат увид во начинот на кој функционирале внатрешните системи на компанијата, што значително го отежнува докажувањето на нивните тврдења.

Според тужбата, Meta наводно користела повеќе интерни алатки со елементи на вештачка интелигенција, меѓу кои и асистент базиран на голем јазичен модел, систем за анализа на комуникацијата и документите на вработените, како и механизми за следење на продуктивноста преку користење на компјутерските уреди и AI алатките. Тужителите тврдат дека овие показатели можеле негативно да влијаат врз вработените кои подолг период биле отсутни од работа.

Од Meta ги отфрлаат ваквите обвинувања и нагласуваат дека сите одлуки поврзани со отпуштањето на речиси 8.000 вработени биле донесени од луѓе, а не од автоматизирани системи. Компанијата исто така негира дека користењето на алатки за вештачка интелигенција било критериум при проценката на работниот учинок или при изборот на вработените кои требало да ја напуштат компанијата.

Правните експерти посочуваат дека овој случај покажува зошто досега не се појави голем број судски процеси поврзани со примената на вештачката интелигенција на работното место, иако ваквите технологии сè повеќе се користат во управувањето со човечките ресурси.

Една од најголемите пречки е тоа што повеќето американски работници имаат потпишано договори според кои евентуалните спорови со работодавачот се решаваат преку арбитража, а не пред јавен суд. Таквата постапка е доверлива, што значи дека доказите и одлуките најчесто остануваат недостапни за јавноста и за другите вработени кои би можеле да се најдат во слична ситуација.

Дополнително, вработените ретко имаат пристап до информациите за тоа како функционираат алгоритмите што компаниите ги користат при носење кадровски одлуки. Без такви докази, многу е тешко да се утврди дали навистина постоела дискриминација или одлуките биле донесени исклучиво врз основа на човечка проценка.

Следното рочиште во случајот е закажано за 24 август, кога судот повторно ќе разгледува дали постојат доволно основи за привремено враќање на тужителите на нивните работни места додека траат арбитражните постапки.

Случајот против Meta веќе се смета за еден од најзначајните правни тестови поврзани со употребата на вештачката интелигенција во управувањето со работната сила и би можел да влијае врз идниот начин на кој компаниите ќе ги применуваат AI системите при носење одлуки за своите вработени.