Топењето на мразот открива богатства: злато, бакар и железо под Антарктикот

Антарктикот, долго време сметан за недопрена природа и центар на научни истражувања, може да стане клучна точка за глобалната економија и геополитика во наредните векови. Новите научни проценки укажуваат дека топењето на мразот на континентот би можело да открие огромни површини копно, отворајќи нови географски и економски можности, но и предизвици за меѓународните односи.

Истражувањето објавено во Nature Climate Change покажува дека до 2300 година делови од Антарктикот би можеле да се ослободат од мраз на површина споредлива со сојузната држава Пенсилванија. Ова е прво истражување кое ги вклучува ефектите од глацијалното изостатско прилагодување, процес при кој земјиштето се издигнува по повлекувањето на масивните ледени покривки.

Научниците објаснуваат дека под мразот се крие сложен пејзаж од планини, долини, кањони и вулкани. Како што мразот се топи, овие природни структури стануваат видливи, а со нив и потенцијално вредни минерали. Геофизичарката Ерика Лукас истакнува дека новото земјиште може да содржи значајни количества злато, сребро, бакар, железо и платина, кои се критични за индустријата и технологијата.

Проекциите укажуваат дека до крајот на векот новооткриеното копно би можело да се движи од 149 квадратни километри во најоптимистичко сценарио до над 120.000 квадратни километри доколку климатските промени бидат интензивни. Дел од овие области се наоѓаат во региони за кои веќе постојат територијални претензии од Аргентина, Чиле и Обединетото Кралство, што може да создаде дипломатски и правни предизвици во иднина.

Во моментов, Антарктичкиот договор забранува комерцијална експлоатација на минерални ресурси, освен за научни цели, но експертите предупредуваат дека достапноста на ресурсите би можела да создаде притисок за ревидирање на правилата, првата можност за што е предвидена во 2048 година.

Професорот по меѓународно право Тим Стивенс нагласува дека, и покрај потенцијалот за економски интерес, експлоатацијата на Антарктикот ќе остане тешка и скапа, што може да ја зајакне меѓународната соработка и фокусот на заштита на животната средина.

Сценаријата за иднината се различни, но топењето на мразот на Антарктикот веќе укажува на можни трансформации во глобалната економија и политика. Континентот што долго време беше изолиран од економските интереси, постепено се отвора како нова точка на меѓународен интерес.